Türkiye'de kara para ve terörün finansmanıyla mücadelede yeni adımlar
MASAK'ın hazırladığı 2026-2030 Strateji Belgesi ile kara para aklama ve terörizmin finansmanına karşı önleyici ve bastırıcı tedbirler güçlendiriliyor. Yeni eylem planı kapsamında, şüpheli işlemler öncelikli analiz edilecek, çalışma grupları oluşturulacak.
Türkiye, kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede yeni bir strateji belgesini devreye alıyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığının hazırladığı "Suç Gelirlerinin Aklanması ve Terörizmin Finansmanı ile Mücadele ve Müsadere Uygulamalarında Etkinliğin Artırılması Strateji Belgesi (2026-2030)" ile mali suçlara karşı çok yönlü bir eylem planı ortaya konuldu.
Strateji belgesi, adli ve idari süreçlerin etkinliğini artırmayı, yükümlülük uyumunu geliştirmeyi ve suçluları suç gelirlerinden mahrum bırakmayı amaçlıyor. Bu kapsamda, önleyici ve bastırıcı tedbirlerin kurumlar arası koordinasyon içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Yüksek riskli suçlarda öncelikli soruşturma
Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün genelgesinde yer alan yüksek riskli suçlar ile nakit kontrollerine ilişkin adli soruşturmaların yanı sıra, aklama suçunun işlendiğine dair izlenim oluşan durumlarda bu suçtan da doğrudan soruşturma başlatılması öncelikli bir hedef olarak belirlendi. Karmaşık vakalara dair şüpheli işlem bildirimleri MASAK tarafından öncelikli olarak analiz edilecek ve adli talepler hızla yanıtlanacak. MASAK raporlarının akıbeti ise ilgili kurumların katkılarıyla sistematik biçimde izlenecek.
Pay defterleri ve gerçek faydalanıcılık sicili güçlendiriliyor
Finansman unsuru taşıyan tüm terör vakalarında eş zamanlı "terörizmin finansmanı" soruşturması açılması öngörülüyor. Ticaret sicilindeki bilgi kontrollerinin kamu bilgi sistemlerinden gelen verilerle geliştirilmesi planlanırken, pay defterinin elektronik ortamda tutulma zorunluluğu genişletilecek ve eski kayıtlar dijitalleştirilecek. Gerçek faydalanıcılık sicilindeki hatalı bildirimlerin tespiti için Ticaret Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı en az altı ayda bir ortak çalışma yürütecek. Siciller arasında açıklanamayan uyumsuzluk tespit edilirse, durum MASAK ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına iletilecek.
Çalışma gruplarıyla yakın takip
Stratejinin etkin şekilde uygulanması için mevcut çalışma gruplarına bağlı alt çalışma grupları kurulacak. Aklama ve Terörizmin Finansmanı Tehditleri Çalışma Grupları, MASAK koordinatörlüğünde Adalet Bakanlığı, HSK, İçişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TCMB temsilcilerinden oluşacak. İhtiyaca göre Mevzuat Alt Çalışma Grubu ve Vaka Alt Çalışma Grubu da devreye alınabilecek. Ayrıca Kırılganlık Çalışma Grubu ve Yaptırımların İzlenmesi Çalışma Grubu oluşturulacak. Ana çalışma grupları en az üç ayda bir toplanarak ilerleme raporlarını Cumhurbaşkanlığına sunacak.
Editörün Analizi
Türkiye'nin kara para ve terör finansmanıyla mücadele stratejisini kurumsallaştıran bu yeni belge, mali sistemin şeffaflığını artırma yönünde atılmış kapsamlı bir adım olarak değerlendiriliyor. Adli ve idari süreçlerde eş zamanlı soruşturma mekanizmalarının güçlendirilmesi, özellikle bankacılık ve finans sektöründe uyum maliyetlerini orta vadede yapısal olarak artıracak bir unsur. Gerçek faydalanıcılık sicilinin sıkılaştırılması ve pay defterlerinin dijitalleştirilmesi, şirket yapılarındaki sahiplik perdesini kaldırarak doğrudan yabancı yatırımcı nezdinde güven tesis eden bir sinyal niteliği taşıyor. MASAK koordinasyonunda ilgili bakanlıklar ve TCMB'nin yer aldığı bu çok kurumlu yapı, Türkiye'nin Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartlarına uyum sürecini hızlandırarak uluslararası itibarına olumlu katkı sağlayabilir. Yaptırımların İzlenmesi Çalışma Grubu'nun oluşturulması, jeopolitik risklerin yüksek olduğu bir dönemde finansal sisteme yönelik uluslararası yaptırım risklerinin daha proaktif yönetilmesine imkan tanıyacaktır. Piyasa açısından, düzenleyici çerçevenin netleşmesi, finansal istikrar algısını destekleyerek özellikle bankacılık endeksine yönelik uzun vadeli pozitif bir zemin hazırlayabilir. Nakit kontrollerine dair adli soruşturmaların önceliklendirilmesi ise kayıt dışı ekonomiyle mücadelede caydırıcılığı artırarak ekonomik verilerin güvenilirliğine dolaylı bir katkı sunma potansiyeli taşıyor.
