Fitch'ten Türk Bankaları İçin Varlık Kalitesi Uyarısı
Fitch Ratings, Türk bankalarının varlık kalitesinde bozulmanın sürdüğünü, çekirdek sermaye oranlarının gerilediğini ve İran çatışmasının etkisiyle dolarizasyon eğiliminin arttığını açıkladı.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türk bankacılık sektörüne ilişkin kapsamlı bir değerlendirme raporu yayımladı. Raporda, sektörün varlık kalitesindeki bozulmanın 2026 yılının ilk çeyreğinde de devam ettiğine dikkat çekildi.
Fitch'in analizine göre, Türk bankalarının ortalama faaliyet kârı/risk ağırlıklı varlıklar oranı 2026'nın ilk çeyreğinde belirgin bir düşüş kaydetti. Bu gerilemenin temel sebebi olarak, döviz cinsi risk ağırlıklı varlıklara daha önce tanınan düzenleyici esnekliklerin kaldırılması gösterildi.
Sermaye Rasyolarında Sert Düşüş
Düzenleyici esnekliklerin sona ermesi ve iç sermaye üretimindeki zayıflamanın etkisiyle, sektörün ortalama Çekirdek Sermaye (Tier 1) oranı 2025 yıl sonundaki %14,1 seviyesinden, 2026 ilk çeyreğinde %11,5'e kadar geriledi. Bu düşüş, bankaların sermaye tamponlarında önemli bir erimeye işaret ediyor.
Sorunlu Krediler Yükselişte
Yüksek Türk lirası faiz oranları ve ivme kaybeden ekonomik büyüme, bankaların aktif kalitesini olumsuz etkilemeye devam etti. Sektör genelinde takipteki kredi (NPL) oranı, 2025 sonundaki %3,1'den 2026 ilk çeyrek sonu itibarıyla %3,3 seviyesine ulaştı. Tüm segmentlerde yeni sorunlu kredi girişleri gözlemlenirken, net NPL oluşum oranı %2,5'ten %2,1'e hafif bir gerileme gösterse de yüksek seviyesini korudu.
Fitch raporu, düzenleyici esnekliklerin kaldırılmasının bankaların sermaye yapıları üzerindeki baskıyı artırdığını vurguladı.
İran Çatışmasının Finansal Sektöre Yansımaları
Raporda, İran coğrafyasında patlak veren çatışmanın piyasalarda kısa süreli dalgalanmalara yol açtığı ve altın/dolar paritesindeki hareketlerin mevduat tarafında dolarizasyon eğilimini yeniden canlandırdığı belirtildi. Yılın ilk çeyreğinde döviz mevduatlarının toplam mevduat içindeki payı %35,2'den %38,1'e yükseldi.
Borçlanma İhraçları Yeniden Başladı
Özkaynak dışı toplam fonlama içerisinde döviz cinsi toptan fonlamanın payı %20 civarında istikrarlı bir seyir izledi. Çatışmanın başlamasıyla borçlanma ihracı piyasasına kısa bir ara verilmesinin ardından, ilerleyen aylarda ihraçlar kademeli olarak yeniden başladı. Kuruluş, gelecek dönemdeki ihraçların piyasa koşullarına bağlı olarak fırsatçı bir stratejiyle sürdürüleceğini öngördü.
Kârlılık Üzerinde Çok Yönlü Baskı
2025'in son çeyreğinde yapılan faiz indirimleri sonrasında, yenilenen krediler ve menkul kıymet getirilerindeki azalış, marjlarda hafif daralma, yüksek ticari kayıplar ve artan operasyonel giderler sektörün kârlılık performansı üzerinde baskı oluşturan unsurlar arasında sıralandı.
Editörün Analizi
Fitch'in son raporu, Türk bankalarının varlık kalitesindeki bozulmanın 2026'nın ilk çeyreğinde de devam ettiğini ve düzenleyici esnekliklerin kaldırılmasıyla sermaye tamponlarında hızlı bir erime yaşandığını ortaya koyuyor. Çekirdek sermaye oranının %14,1'den %11,5'e gerilemesi, iç sermaye üretimindeki zayıflamayı teyit ederken, takipteki kredi oranının %3,3'e yükselmesi kredi kalitesindeki yaygın erimenin altını çiziyor. İran merkezli jeopolitik çatışmanın dolarizasyon eğilimini yeniden canlandırarak döviz mevduatlarının payını %38,1'e çıkarması, fonlama maliyetleri ve risk algısı üzerinde ilave baskı oluşturacak kritik bir unsur olarak öne çıkıyor. Borçlanma ihraçlarının kademeli toparlanması, yabancı yatırımcı iştahının tamamen kaybolmadığına işaret etse de, fırsatçı stratejiye dönüş likidite yönetimini kırılganlaştırabilir. Faiz indirimleri sonrası marj daralması ve yüksek ticari kayıpların kârlılığı baskılaması, artan karşılık ihtiyacını karşılama kabiliyetini sınırlıyor. Bu görünüm, sermaye tamponları zayıflayan bankalar için ek sermaye artırımları veya varlık satışları gibi tedbirleri gündeme getirebilir; yatırımcıların ise mevduat garantisi kapsamındaki yapısal hususları daha yakından izlemesi gerekecek.
