Petrol haftaya güçlü başladı: Brent 90 dolar eşiğini aştı
Brent petrol yüzde 3'ün üzerinde yükselerek 90 dolar seviyesini aşarken, ABD ham petrolü de 84 doların üzerine çıktı. Orta Doğu'daki ABD-İran çatışması ve Hürmüz Boğazı'ndaki arz endişeleri fiyatları yukarı taşıdı.
Küresel petrol piyasaları yeni haftaya sert yükselişle başladı. Brent petrolün varil fiyatı, pazartesi günü yaklaşık yüzde 3 oranında değer kazanarak 90 dolar seviyesini aştı ve 11 Haziran'dan bu yana en yüksek noktasına ulaştı.
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 3,05 artışla 90,79 dolara kadar yükselirken, ABD Batı Teksas tipi ham petrol (WTI) ise yüzde 2,65 primle 84,68 dolardan işlem gördü. WTI böylece 12 Haziran'dan sonraki en yüksek seviyesini test etmiş oldu.
Jeopolitik riskler petrol fiyatını körüklüyor
Petrol fiyatlarındaki bu güçlü ivmenin arkasında Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim yatıyor. ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar hafta sonu boyunca yoğunlaşarak devam etti. ABD güçleri İran'a yönelik üst üste dokuzuncu gece hava saldırısı düzenlerken, Washington'un müttefikleri Kuveyt ve Bahreyn, İran tarafından yeni saldırılar gerçekleştirildiğini bildirdi.
Çatışmanın deniz cephesine de sıçraması, küresel enerji arz güvenliği açısından kritik önem taşıyan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatları tehdit ediyor. ABD donanması İran limanlarına deniz ablukası uyguladığını duyururken, İran da boğazdaki seyir kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle ticari gemileri hedef aldığını açıkladı. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu konumunda bulunuyor.
Haftalık kazançlar dikkat çekici boyutta
Geçtiğimiz hafta Brent petrol yüzde 15,9 değer kazanarak Nisan ayından bu yana en güçlü haftalık performansını kaydetmişti. WTI ise aynı dönemde yüzde 15,5 yükselerek Mart başından beri en iyi haftalık getirisini sağlamıştı. Yeni haftada da alımların sürmesi, piyasadaki arz endişelerinin derinleştiğine işaret ediyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), pazartesi sabahı yaptığı açıklamada Umman'ın Kumzar kentinin kuzeybatısında bir gemide yangın çıktığını rapor etti. Bu gelişme, bölgedeki deniz trafiğine yönelik tehditlerin giderek somutlaştığını gözler önüne serdi.
Barclays analisti Amarpreet Singh konuyla ilgili değerlendirmesinde, "Önümüzdeki günler ve haftalar, yeniden uygulanan karşılıklı deniz ablukaları altında bölgeden yapılacak petrol ihracatının sürdürülebilir seviyesine ilişkin daha net bir tablo ortaya koyacak" ifadelerini kullandı.
Piyasa uzmanları, ABD-İran gerginliğinin kısa vadede çözüme kavuşmaması halinde petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskının devam edebileceğini ve bunun küresel enflasyon görünümü üzerinde de olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtiyor.
Editörün Analizi
Petrol piyasaları yeni haftaya jeopolitik risklerin sert fiyatlamasıyla başlarken, Brentin 90 dolar eşiğini aşması arz güvenliğine dair endişelerin zirve yaptığını gösteriyor. ABD-İran arasındaki karşılıklı saldırıların deniz cephesine taşınması ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatları tehdit eder boyuta ulaşması, küresel enerji arzında kırılganlığı belirginleştiriyor. Geçtiğimiz hafta çift haneli yükseliş kaydeden Brent ve WTI kontratlarında alımların hız kesmemesi, piyasanın risk primini hızla fiyatlamaya devam ettiğine işaret ediyor. Barclays analistlerinin de vurguladığı gibi, karşılıklı deniz ablukaları altında petrol ihracatının sürdürülebilir seviyesine yönelik belirsizlik önümüzdeki günlerin yönünü belirleyecek. Jeopolitik tansiyonun kısa vadede yatışmaması durumunda, enerji maliyetleri üzerinden küresel enflasyon görünümüne dair yukarı yönlü riskler de canlı kalmaya devam edecektir.
