Fatih Birol'dan stok uyarısı: Çok hızlı eriyor
UEA Başkanı Fatih Birol, küresel ticari petrol stoklarının alarm verici bir hızla tükendiğini açıkladı. Dizel ve gübre fiyatlarındaki sıçramanın tam seyahat ve tarım sezonuna denk gelmesinin, gıda fiyatları üzerinden küresel enflasyonu patlatabileceği uyarısında bulundu.
Orta Doğu'da yaşanan savaşın ve Hürmüz Boğazı'ndaki kritik tıkanıklığın fiziki piyasa üzerindeki baskısı giderek artarken, enerji dünyasının zirvesinden çarpıcı bir uyarı geldi. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, Paris'te düzenlenen G7 Maliye Bakanları toplantısının kulisinde gazetecilere önemli değerlendirmelerde bulundu.
Ticari petrol stoklarındaki erime hızının korkutucu bir boyuta ulaştığını vurgulayan Birol, "Bence stoklar çok hızlı tükeniyor" ifadelerini kullandı. Bu hızlı gerilemenin piyasa üzerindeki etkilerinin derinleşeceğini belirten UEA Başkanı, stokların süratle düştüğü gerçeğinin birkaç hafta içinde daha net hissedileceğini ancak şimdiden farkında olunması gerektiğinin altını çizdi.
Küresel enflasyon tehlikesi kapıda
Krizin yalnızca enerji maliyetleriyle sınırlı kalmayacağını, doğrudan reel sektöre ve halkın cüzdanına yansıyacağını belirten Birol, kritik bir zamanlama tehlikesine dikkat çekti.
Dünyanın küresel olarak tam da seyahat ve tarımsal ekim sezonunun başına girdiği bir dönemden geçildiğini hatırlatan Birol'a göre, motorin ve gübre fiyatlarında bu kritik dönemeçte yaşanan sert yükselişler hem lojistik hem de tarımsal üretim süreçlerini felç etme riski taşıyor.
"Dizel ve gübre fiyatlarındaki bu sıçramanın gıda fiyatları üzerinde çok büyük neticeleri olabilir. Yüksek enerji maliyetleriyle birleştiğinde, bu durum küresel enflasyon rakamlarına çok büyük bir yukarı yönlü baskı uygulayabilir."
Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki bu artışın sürdürülebilir olması halinde, gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere küresel ekonominin yeni bir fiyatlama sarmalına girebileceğini belirtiyor.
Editörün Analizi
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un ticari petrol stoklarının “çok hızlı” eridiğine yönelik uyarısı, Hürmüz Boğazı’ndaki arz kesintisiyle birleştiğinde küresel enerji piyasalarında fiyat baskısının kısa vadede daha da yoğunlaşacağına işaret ediyor. Stoklardaki hızlı gerilemenin farkına varılmasıyla birlikte özellikle Brent petrol ve rafine ürünlerde yukarı yönlü sert hareketler görülme ihtimali artıyor. Birol’un dikkat çektiği tarımsal ekim ve seyahat sezonu zamanlaması ise enerji maliyetlerindeki artışın sadece manşet enflasyonu değil, gıda ve lojistik kanallarıyla çekirdek enflasyonu da besleyecek bir kırılganlık yarattığını gösteriyor. Bu durum, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere küresel merkez bankalarının faiz indirim beklentilerini öteleyebilir ve risk iştahında dalgalanmalara yol açabilir. Enerji yoğun sektörler ve tarım emtiaları tarafında maliyet kaynaklı yeni fiyatlama baskıları gündeme gelirken, yatırımcıların enflasyon koruması sağlayan varlıklara yönelimi geçici olarak artırabileceği bir konjonktür oluşuyor. UEA Başkanı’nın açıklamaları, piyasanın arz tarafında halihazırda fiyatlara kısmen yansıyan risklerin fiili stok verileriyle daha da görünür hale geleceğini ve enerji güvenliği endişelerini tırmandırabileceğini ortaya koyuyor.
