Brent petrol 99,63 dolardan işlem görüyor: Arz endişeleri ve Fed beklentileri fiyatları baskılıyor
Brent petrol fiyatları uluslararası piyasalarda 99,63 dolara geriledi. ABD-İran gerilimi sürerken, IEA'nın arz ve stok verileri ile Fed'in faiz artırımı beklentileri petrol piyasasında aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Petrol fiyatlarında geri çekilme sürüyor
Uluslararası vadeli işlem piyasalarında Brent petrolün varil fiyatı, dün 102 dolara kadar tırmanmasının ardından günü 100,69 dolardan tamamlamıştı. Bugün saat 09.35 itibarıyla ise kapanışa göre yaklaşık yüzde 1 değer kaybederek 99,63 dolar seviyesine kadar geriledi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 91,02 dolardan alıcı buldu.
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim fiyatlara yön veriyor
Brent petrol, ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilimin Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatını aksatabileceği endişesiyle dün mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesini test etti. Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukasının ardından Babülmendep Boğazı'nda artan güvenlik riskleri de fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Ancak piyasaların beklediği ölçüde fiziki arz kaybı yaşanmaması, petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan en önemli faktör oldu. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere Körfez üreticileri, önemli miktardaki petrolü Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif güzergahlar üzerinden küresel piyasalara ulaştırmayı sürdürüyor.
IEA: Küresel petrol arzı haziranda günlük 98,76 milyon varile yükseldi
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) son Petrol Piyasası Raporu'na göre, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının yeniden başlamasıyla birlikte küresel petrol arzı haziran ayında önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile ulaştı. Bu seviye, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki üretimin hâlâ günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kalsa da arzın toparlanma eğilimine girmesi piyasalarda endişeleri sınırladı.
IEA Başkanı Fatih Birol, ham petrol piyasalarının bu aşamada bazı dengeleyici unsurlardan destek almaya devam ettiğini belirtti. ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan gibi üreticilerin ihracatlarını artırarak Körfez kaynaklı arz kayıplarının bir kısmını telafi ettiği vurgulandı.
Acil stok salımları piyasayı rahatlatıyor
IEA'nın 11 Mart'ta açıkladığı ortak eylem kapsamında piyasaya sunulması planlanan 400 milyon varillik petrolün yaklaşık 290 milyon varili şu ana kadar piyasaya sürüldü. Kalan miktarın da kademeli olarak piyasaya ulaşmayı sürdürdüğü bildirilirken, IEA üyesi ülkelerin kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerindeki acil durum petrol rezervlerini elinde bulundurmaya devam ettiği kaydedildi.
Çin'in ithalat azaltımı talep tarafını dengeliyor
Talep cephesinde ise Çin'in ham petrol ithalatını savaş öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 50 azaltması, piyasaların dengelenmesinde önemli bir rol oynadı. Ayrıca ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 2 milyon varil artarak 411 milyon 700 bin varile yükseldiğini açıkladı. Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 2 milyon varil azalacağı yönündeydi.
Fed'in faiz artırımı beklentileri petrolü baskılıyor
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu yıl sonuna kadar toplam 2 kez faiz artışı yapabileceğine yönelik beklentiler güçleniyor. Para piyasalarında, bankanın eylül veya ekim toplantılarının birinde atacağı şahin adımın ardından aralık ayında da ilave faiz artışı yapacağına ilişkin tahminler yüzde 78'e çıktı. Faiz artırımının ekonomik hareketliliği ve petrol talebini azaltarak fiyatları baskılaması bekleniyor.
Brent petrolde teknik olarak 101,17 doların direnç, 99,34 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.
İran petrol tankeri Umman Denizi'ne geçti
İran basınında yer alan haberlere göre, İran'a ait bir petrol tankeri ABD'nin açık denizlerde uyguladığı ablukayı aşarak Umman Denizi'ne geçti. Bu gelişme, İran petrol ihracatının tamamen durmayabileceğine yönelik beklentileri güçlendirerek fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırdı.
Editörün Analizi
Brent petrol, jeopolitik risklerin sürmesine rağmen yüzde 1'e yakın değer kaybıyla 99,63 dolar seviyesine geri çekilirken, piyasada arz ve talep dengesine ilişkin karmaşık sinyaller öne çıkıyor. Hürmüz Boğazı ve Yemen kaynaklı gerilimler fiyatlara yukarı yönlü destek sağlasa da, beklenen ölçüde fiziki arz kaybı yaşanmaması ve alternatif ihracat güzergahlarının devrede olması yükselişi sınırlayan temel faktör olarak görülüyor. IEA verilerine göre küresel arzın toparlanma eğilimine girmesi ve acil stok salımlarının piyasaya akışı, arz tarafındaki endişeleri hafifletiyor. Buna karşın, dünyanın en büyük ithalatçılarından Çin'in talebindeki belirgin daralma ve ABD ticari ham petrol stoklarında beklentilerin aksine yaşanan artış, talep cephesinde yavaşlamaya işaret ederek fiyatları aşağı çekiyor. Fed'in yıl sonuna kadar iki faiz artışı yapabileceğine dair güçlenen beklentiler ise, ekonomik aktiviteyi baskılama potansiyeliyle petrol üzerindeki en önemli makroekonomik ağırlığı oluşturuyor. Son olarak, İran'a ait bir petrol tankerinin ablukayı aşarak Umman Denizi'ne geçmesi, bu ülkenin ihracatının tamamen durmayabileceğine yönelik algıyı güçlendirerek arz korkularını yatıştırdı. Teknik açıdan Brent petrolde 99,34 dolar desteği kritik; buranın kırılması durumunda aşağı yönlü hareketin ivme kazanabileceği, 101,17 doların ise toparlanmalarda direnç olarak çalışabileceği izlenmeli. Mevcut görünüm, arz toparlanması ve sıkılaşan para politikası ikilisinin jeopolitik risk primini dengelediğini, fiyatların kısa vadede baskı altında kalabileceğini gösteriyor.
