Avrupa gaz fiyatları Orta Doğu'da anlaşma beklentileriyle yüzde 12,5 geriledi
Avrupa doğal gaz fiyatları, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek mutabakat zaptı beklentisiyle sert düştü. TTF'de haziran vadeli kontratlar megavatsaat başına 41,04 euroya kadar geriledi.
Avrupa'da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de haziran vadeli gaz kontratları, bir önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 12,5 değer kaybederek sert bir düşüş yaşadı.
Kontratlar dün megavatsaat başına 46,92 euro seviyesinden kapanırken, bugün Türkiye saatiyle 14.11 itibarıyla 41,04 euroya kadar geriledi. Bu düşüş, Avrupa enerji piyasalarında son dönemin en keskin günlük hareketlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
ABD-İran mutabakatı piyasaları hareketlendirdi
Fiyatlardaki sert gerilemenin arkasında, ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha kapsamlı nükleer müzakerelerin önünü açmak amacıyla Tahran yönetimiyle tek sayfalık bir mutabakat zaptı imzalamaya yaklaştığına dair haber akışı yer aldı.
Axios'un konuya yakın kaynaklara ve bazı ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, Washington yönetimi söz konusu mutabakat için İran'dan 48 saat içinde yanıt bekliyor. Haberde görüşlerine yer verilen iki ABD'li yetkili, taraflar arasında henüz kesin bir anlaşma sağlanmadığını ancak mevcut durumun savaşın başlangıcından bu yana en yakın uzlaşı noktası olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin azalması, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu kritik su yolunun yeniden açılması açısından büyük önem taşıyor.
Taslak mutabakatın detayları
Taslak mutabakatın bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik kapsamlı bir anlaşma için 30 günlük müzakere sürecini başlatmayı öngördüğü aktarıldı. Kaynaklar, görüşmelerin Pakistan'ın başkenti İslamabad veya İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleştirilebileceğini belirtti.
Bir ABD'li yetkili ise 30 günlük müzakere süresince İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerine getirdiği kısıtlamalarla ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılmasının gündemde olduğunu öne sürdü.
Avrupa'nın enerji arz güvenliği için kritik gelişme
Uzmanlar, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin azalmasının, özellikle Avrupa'nın kış öncesi stoklarını doldurma sürecinde kritik önemde olduğunu vurguluyor. Olası bir anlaşma, Avrupa'nın enerji maliyetlerini aşağı çekerken kıtanın arz güvenliğine de önemli katkı sağlayabilir.
Editörün Analizi
Avrupa doğal gaz fiyatlarında yaşanan yüzde 12,5’lik sert düşüş, tamamen ABD ile İran arasında olası bir ateşkes mutabakatına dair haber akışının yarattığı jeopolitik risk algısındaki kırılmadan kaynaklanıyor. Bu hareket, özellikle küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin azalması beklentisinin fiyatlara ne denli hızlı yansıdığını gösteriyor ve savaş risk priminin geri çekilmesiyle arz güvenliği endişelerinin şimdilik rafa kalktığına işaret ediyor. Haberde belirtilen 48 saatlik yanıt süresi ve 30 günlük müzakere takvimi, piyasa için kısa vadede hem yeni bir belirsizlik penceresi hem de aşağı yönlü hareketin devamı için potansiyel bir katalizör işlevi görebilir; zira mutabakatın detayları netleştikçe ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik somut adımlar gündeme geldikçe satış baskısı derinleşebilir. Ancak Axios kaynaklı haberde altı çizildiği üzere anlaşmanın henüz kesinleşmemiş olması, olası bir diplomatik çıkmaz veya müzakerelerin uzaması durumunda jeopolitik risk priminin yeniden fiyatlanmasına ve gaz fiyatlarında sert yukarı yönlü bir düzeltmeye zemin hazırlayabilir. Avrupa'nın kış öncesi stok yenileme süreci ve enerji maliyetlerini düşürme çabaları bağlamında, bu diplomatik sürecin sonucunun enerji yoğun sektörler ve enflasyon beklentileri üzerinde doğrudan belirleyici olacağı söylenebilir. Yatırımcılar açısından bakıldığında, TTF kontratlarındaki bu oynaklık, enerji piyasalarındaki fiyatlamanın hâlâ yüksek bir belirsizlik aralığında seyrettiğini ve tek bir diplomatik sinyalle dahi çift haneli yüzdesel değişimlerin yaşanabileceğini teyit ediyor.
