ABD ve İran, G7 Zirvesi Öncesinde Hürmüz Boğazı İçin Geçici Mutabakat Zaptına Yaklaşıyor
Bloomberg'in haberine göre ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için geçici bir mutabakat zaptı imzalamaya çok yakın. Anlaşmanın 14 Haziran'da Cenevre'de imzalanabileceği belirtiliyor.
Dünya enerji piyasalarının kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'nda gerilimin düşmesi için kritik bir adım atılıyor. Bloomberg'in üst düzey yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD ve İran arasında yürütülen diplomatik temaslar meyvesini vermek üzere.
G7 Zirvesi Öncesinde Tarihi Anlaşma
Fransa'nın ev sahipliğinde 15-17 Haziran tarihlerinde gerçekleşecek G7 Liderler Zirvesi öncesinde, tarafların Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılmasına yönelik bir mutabakat zaptı (MoU) üzerinde mutabık kaldıkları bildirildi. Anlaşma metninin 14 Haziran Pazar günü Cenevre'de imzalanabileceği belirtiliyor.
Trump'tan Şaşırtan Açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, 11 Haziran'da yaptığı açıklamada anlaşmanın İran tarafından onaylanma aşamasına geldiğini ve bu nedenle planlanan askeri saldırıları iptal ettiğini duyurmuştu. Trump'ın bu çıkışı İsrail yönetiminde şaşkınlık yaratırken, Tahran'dan gelen sinyaller sürecin hâlâ hassas olduğunu gösteriyor.
İran'dan Temkinli Açıklamalar
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Cuma günü yaptığı basın toplantısında ABD ile herhangi bir anlaşma konusunda "henüz bir sonuca varmadıklarını" söylese de, son günlerde kaydedilen ilerlemeye işaret etti. Diplomatik kaynaklar, İran'ın henüz imza töreni için hazır olduğunu teyit etmediğini ve iki ülke arasındaki iletişimin oldukça yavaş ilerlediğini belirtiyor.
Nihai bir barış anlaşması yerine geçici bir mutabakat zaptı olarak tasarlanan bu metin, küresel petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki krizi sona erdirmek için ilk adım olarak görülüyor. Uzmanlar, anlaşmanın hayata geçmesi halinde enerji fiyatlarında sert düşüşler yaşanabileceğini değerlendiriyor.
Editörün Analizi
ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı’na ilişkin mutabakat zaptı ihtimali, küresel enerji arz güvenliği endişelerini hafifleterek petrol fiyatlarında aşağı yönlü sert hareketlere yol açabilir. Jeopolitik risk priminin azalması, ons altın gibi güvenli limanlarda satış baskısı yaratırken, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ekonomilere maliyet avantajı sağlayarak Türk Lirası’na olumlu yansıyabilir. Ancak İran’ın temkinli açıklamaları ve anlaşmanın nihai bir barış metni olmaması, piyasalardaki iyimserliğin kırılgan kalmasına neden oluyor. Başkan Trump’ın askeri saldırıları iptal etmesi sürecin ciddiyetini gösterse de, Tahran’ın henüz imza için teyit vermemesi belirsizliği koruyor. Yatırımcılar, 14 Haziran’da Cenevre’de öngörülen imza töreni ve 15-17 Haziran G7 Zirvesi’nden çıkacak mesajları yakından takip edecek. Sürecin başarıya ulaşması halinde, küresel petrol taşımacılığının beşte birinin geçtiği boğazdaki gerilimin düşmesi enflasyon beklentilerini baskılayabilir, ancak İsrail’in rahatsızlığı yeni risk unsurları doğurabilir.
