Savaş endişesi büyüyor! Piyasalarda kritik hafta başladı
ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin tırmanması küresel piyasalarda risk iştahını baskılarken, Brent petrol 88,9 dolara yükseldi. Altının ons fiyatı 4.010 dolarda seyrederken, BIST 100 endeksi 13.981 puandan kapandı.
Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim piyasaların gündeminde
Küresel finans piyasaları, ABD ile İran arasında karşılıklı askeri müdahalelerle devam eden gerginliğin gölgesinde yeni haftaya başladı. Japonya'da Denizcilik Günü nedeniyle piyasaların kapalı olması, küresel işlem hacmini sınırlı tutuyor.
Orta Doğu'da tansiyonun sürekli yüksek kalması, dünya genelinde enflasyonun yeniden ivme kazanabileceği endişelerini körüklüyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a düzenlenen saldırıların sekizinci gecesinde askeri kıyı gözetleme tesisleri, hava savunma sistemleri, deniz kuvvetleri unsurları ile füze ve İHA depolama alanlarının hedef alındığını duyurdu.
İran yönetimi ise ABD'nin yapım aşamasındaki Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni vurduğunu açıklayarak bu hamleyi "tehlikeli bir girişim" şeklinde nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı'ndaki riskler petrol fiyatlarını yukarı çekiyor
Küresel petrol sevkiyatının en kritik güzergahlarından Hürmüz Boğazı'nın savaşın gölgesinde kalması ve alternatif ticaret yollarına yönelik olası müdahale riskleri, enerji fiyatlarında sert yükselişe yol açtı. Boğazda petrol taşıyan tankerlerin vurulduğuna dair haber akışı, küresel enerji arzına ilişkin kaygıları derinleştirerek fiyatları destekledi.
Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara çıkarak 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Çatışmaların bir kara harekatına dönüşme ihtimali, piyasalarda arka plandaki en önemli risk faktörlerinden biri olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile bu hafta ateşkes sağlanamaması durumunda gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj gönderdiği iddiaları ise jeopolitik risk primini artırıyor.
Fed'in faiz politikasına dair beklentiler şekilleniyor
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon korkularını tetiklemesi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına yönelik öngörüleri zorlaştırıyor. Para piyasalarında Fed'in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artıracağına dair tahminler yüzde 70 seviyesinde fiyatlanırken, bankanın gelecek 12 ayda iki faiz artışı yapabileceği değerlendiriliyor.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack cuma günü yaptığı açıklamada, ısrarcı biçimde yüksek seyreden enflasyonun daha büyük bir endişe kaynağı olduğuna dikkat çekti. Analistler, bu hafta ABD'de açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin iş gücü piyasası ve tüketici talebine dair önemli sinyaller vereceğini belirtiyor.
Altın ve döviz piyasalarında son durum
Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle altının ons fiyatı haftaya düşüşle başladı. Değerli metal yüzde 0,2 değer kaybıyla 4.010 dolardan işlem görüyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 100,7'de seyrediyor. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık bir görünümle başladı.
İngiltere ve Avrupa'da kritik gelişmeler
Avrupa vadeli işlem piyasalarında endeks kontratları haftaya karışık seyirle giriş yaptı. İngiltere'de Andy Burnham'ın bugün başbakan olarak ilk konuşmasını yapması bekleniyor; piyasalar ülke ekonomisinin rotasına ilişkin sinyalleri yakından takip edecek.
Bu hafta Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) para politikası kararları ve ECB Başkanı Christine Lagarde'ın sözle yönlendirmeleri piyasaların odağında olacak. ECB'nin bu toplantıda faizleri sabit bırakması, eylül ayında ise faiz artışına gitmesi öngörülüyor.
Asya borsalarında karışık seyir
Asya tarafında Çin ve Hong Kong borsalarında alıcılı bir görünüm hakimken, Güney Kore'de Kospi endeksi negatif ayrışıyor. Teknoloji hisselerindeki satışlar dikkat çekerken, SK Hynix yüzde 2,3, Samsung Electronics yüzde 4, LG Electronics yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 8,7 değer kaybetti. Kapanışa yakın Kospi endeksi yüzde 2,8 düşerken, Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hang Seng endeksi yüzde 2,2 yükseldi.
BIST 100 ve yurt içi piyasalar
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan tamamladı. Dolar/TL ise cuma kapanışını 47,1580'den yaparken, bugün bankalararası piyasada önceki kapanışın hemen üzerinde 47,1750'den işlem görüyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, not görünümünü "durağan" olarak korudu. Analistler, BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu belirtiyor.
Editörün Analizi
Küresel piyasalarda haftanın başlangıcına, Orta Doğu'da tırmanan ABD-İran geriliminin yarattığı jeopolitik risk primi damga vuruyor. Hürmüz Boğazı'ndaki çatışma haberleri ve enerji arzına dair derinleşen endişeler, Brent petrol fiyatlarını son bir ayın zirvesine taşıyarak küresel enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracak bir tablo çiziyor. Petrol kaynaklı maliyet baskıları, Fed'in zaten yüksek seyreden enflasyona odaklanan şahin duruşunu pekiştirirken, piyasalarda sonbahar ayları için faiz artırım beklentilerini canlı tutuyor. Artan jeopolitik belirsizlikler ve enflasyon endişelerine rağmen, ons altında görülen sınırlı geri çekilme, yatırımcıların güvenli liman talebinde bir miktar kar realizasyonuna işaret ediyor olabilir. Yurt içinde ise Fitch'in Türkiye'nin kredi notunu ve durağan görünümünü teyit etmesi, dışsal şoklara karşı kırılganlığı azaltan bir çıpa işlevi görürken, BIST 100 endeksinde cuma günü yaşanan sert düşüş sonrası teknik destek seviyelerinin korunup korunamayacağı takip edilecek. Genel görünüm, jeopolitik gelişmelerin seyrine aşırı duyarlı, yüksek volatiliteye açık bir piyasa ortamına işaret etmektedir.
