Orta Doğu'da 'ateşkes' molası: Petrol fiyatları sert düştü
ABD ve İran arasında yaklaşık iki hafta süren karşılıklı saldırıların ardından operasyonlara ara verilmesi, küresel petrol piyasalarında sert düşüşlere yol açtı. Brent petrol 87,41 dolara, WTI ise 84,92 dolara geriledi.
ABD-İran geriliminde diplomatik yumuşama petrolü vurdu
Yaklaşık iki haftadır Orta Doğu'da tırmanan ABD-İran gerilimi, diplomatik kanallardan gelen ateşkes sinyalleriyle yerini temkinli bir sakinliğe bıraktı. Askeri operasyonlara karşılıklı ara verilmesi, özellikle petrol fiyatlarında haftanın ilk işlemlerinde belirgin düşüşlere neden oldu.
Geçtiğimiz hafta çatışmaların Kızıldeniz'e sıçraması ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksamaları nedeniyle 100 dolar seviyesini aşan Brent petrol, yeni haftada sert bir geri çekilme yaşadı. ICE'de Eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı, Cuma günkü kapanışa göre yüzde 4,67 oranında değer kaybederek 87,41 dolar seviyesinden işlem gördü. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 4,9 düşüşle 84,92 dolara kadar geri çekildi.
Diplomasi kapısı aralandı, saldırılar karşılıklı durduruldu
Süreçteki yumuşama adımları resmi ağızlardan da doğrulandı. ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, Başkan Donald Trump'ın diplomasiye zaman tanımak amacıyla İran'a yönelik operasyonları durdurduğunu açıkladı. Bu açıklamanın hemen ardından İran ordusu da Tahran'ın askeri karşılık verme sürecini askıya aldığını duyurdu.
Diplomatik çözüm umutlarının yeniden canlanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatlarının kademeli olarak normale dönebileceği beklentisi, küresel enerji piyasalarına nefes aldırdı. Analistler, taraflar arasındaki diyaloğun sürmesinin petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü baskıyı destekleyebileceğini belirtiyor.
Deniz trafiğinde temkinli seyir sürüyor
Diplomatik yumuşamaya rağmen jeopolitik risklerin izleri deniz hatlarında henüz tam olarak silinmiş değil. Kpler verilerine göre hafta sonu Hürmüz Boğazı'ndan geçen günlük emtia gemisi sayısı 10'un altında kaldı. Öte yandan Husilerin Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki petrol tesislerini hedef almasıyla Babülmendep Boğazı'ndaki gemi trafiği de Pazar günü belirgin şekilde azaldı.
Armatörlerin güvenliğe dair daha somut garantiler beklemesi nedeniyle sevkiyatlardaki toparlanmanın zaman alabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, petrol piyasalarının önümüzdeki dönemde diplomatik gelişmelere ve deniz trafiğindeki normalleşme hızına bağlı olarak yön bulmaya devam edeceğini vurguluyor.
Editörün Analizi
Orta Doğu’daki ABD-İran geriliminde diplomatik yumuşama sinyalleri, petrol piyasasında jeopolitik risk priminin hızla fiyatlardan çıkmasına yol açarak geçen haftaki sert yükselişin neredeyse tamamen silinmesine neden oldu. Brent ve WTI’da görülen yüzde 5’e yaklaşan günlük düşüş, arz kesintisi endişeleriyle şişen fiyatların diplomasi rüzgârına ne denli duyarlı olduğunu gözler önüne seriyor. Yatırımcılar açısından asıl belirleyici unsur, ABD Büyükelçisi’nin operasyonları durdurma açıklaması ve İran’ın askeri karşılığı askıya almasıyla oluşan bu iyimserliğin sahada karşılık bulup bulmayacağı olacak. Zira Hürmüz Boğazı’nda günlük emtia gemisi geçişlerinin hâlen düşük seyretmesi ve Babülmendep Boğazı’ndaki trafiğin Pazar günü belirgin şekilde azalması, armatörlerin somut güvenlik garantileri görmeden normal rotalarına dönmeyeceğine işaret ediyor. Bu durum, petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü baskıya rağmen sevkiyat aksaklıklarının tam anlamıyla sonlanmadığını ve lojistik risklerin canlı kaldığını gösteriyor. Öte yandan, taraflar arasındaki diyaloğun sürmesi, küresel enerji piyasalarında kısa vadeli volatiliteyi bastırabilir; ancak jeopolitik risklerin Kızıldeniz ve Hürmüz gibi kritik su yolları üzerindeki tehdidi halen sürüyor. Önümüzdeki süreçte fiyatlamanın, diplomatik gelişmelere ve deniz trafiğindeki normalleşme hızına bağlı olarak yön bulması beklenirken, olası bir anlaşmazlık durumunda arz güvenliği endişelerinin yeniden tetiklenme potansiyeli dikkate alınmalı.
