
Petrol yükseldi, altın değer kaybetti! Emtia piyasalarında hareketli hafta
Küresel emtia piyasalarında geçen hafta petrol fiyatları jeopolitik gerilimlerle sert yükselirken, değerli metallerde satış baskısı öne çıktı. Brent petrol haftalık bazda yüzde 14,2 artarken, altının onsu yüzde 2,2 değer kaybetti.
Küresel emtia piyasalarında geçtiğimiz hafta yatırımcıların odağında ABD enflasyon verileri ve Orta Doğu'daki gerilim vardı
AA muhabirinin küresel gelişmelerin emtia piyasasına etkisine ilişkin derlediği bilgilere göre, ABD'de açıklanan verilere bakıldığında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşti. TÜFE'deki aylık düşüş, Nisan 2020'den bu yana en sert gerileme olarak kayıtlara geçti.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de haziranda aylık bazda yüzde 0,3 azalırken, yıllık bazda yüzde 5,5 artarak beklentilerin altında kaldı. ÜFE, aylık bazda Ağustos 2025'ten bu yana ilk kez düşüş kaydetti.
Enflasyon verilerinin ardından para piyasalarında Fed'in temmuzda faiz artırımına gideceğine yönelik beklentiler gerilerken, eylül toplantısı olası faiz artırımı için ana tarih olarak fiyatlanmaya devam etti. Ancak yatırımcılar, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyondaki yavaşlamayı tersine çevirebileceği endişesiyle verilere temkinli yaklaştı.
Fed Başkanı Kevin Warsh, yüksek enflasyona tolerans göstermeyeceklerini ve fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusunda kararlı olduklarını vurguladı.
Avro Bölgesi'nde mayısta yüzde 3,2 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 2,8'e yavaşlaması, Avrupa Merkez Bankasının gelecek haftaki toplantısında faizleri sabit bırakacağı beklentilerini güçlendirdi.
Çin ekonomisi ise zayıf iç talep ve Orta Doğu kaynaklı risklerin etkisiyle ikinci çeyrekte yıllık yüzde 4,3 büyüyerek beklentilerin altında kaldı. İlk çeyrekte yüzde 5 büyüyen ekonomide kaydedilen bu oran, son 3,5 yılın en düşük büyümesi oldu.
Değerli metallerde satış baskısı öne çıktı
Değerli metallerde, beklentilerin altında kalan ABD enflasyon verilerinin olumlu etkisine karşın petrol fiyatlarındaki yükselişin oluşturduğu enflasyon ve faiz endişeleri satış baskısını beraberinde getirdi.
Altının onsu geçen hafta ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması, Fed'in kısıtlayıcı para politikasını daha uzun süre sürdürebileceği beklentisini güçlendirmesiyle değer kaybetti.
Analistler, petrol fiyatlarının yükselmesiyle artan küresel enflasyon endişelerinin faizleri yukarı yönlü baskıladığını, doların haftanın son bölümündeki toparlanmasının da faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik satışları artırdığını belirtti.
Gümüş, petrol kaynaklı enflasyon ve faiz endişeleri ile doların haftanın son bölümünde toparlanmasının etkisiyle değerli metaller arasında en sert gerileyen ürün oldu. Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 6,6, platinde yüzde 2,3, altında yüzde 2,2 ve paladyumda yüzde 2,2 geriledi.
Baz metallerde arz ve talep dinamikleri ayrıştı
Baz metallerde Çin ekonomisindeki yavaşlama talep görünümünü baskılarken, ürünlere özgü arz gelişmeleri karışık bir seyir izlenmesine neden oldu.
Nikelde, Endonezya'nın maden kotası tahsis sürecine ilişkin belirsizliğin devam etmesi ve ABD'deki zayıf üretici enflasyonunun Fed beklentilerini yumuşatması fiyatları destekledi. Alüminyumda ise Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık sorunlarının Körfez Bölgesi'ndeki üretim ve sevkiyatları aksatabileceği beklentisi fiyatları yukarı çekti.
Bu gelişmelerle birlikte baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 2,3 ve alüminyumda yüzde 0,7 artarken, çinkoda yüzde 2,4, kurşunda yüzde 0,7 ve bakırda yüzde 0,2 geriledi.
Brent petrolde jeopolitik risk primi arttı
Brent petrol, ABD ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının azalması ve tankerlere yönelik güvenlik riskleriyle 19 haftanın en hızlı haftalık yükselişini gerçekleştirdi.
ABD'nin İran'daki askeri ve ulaşım altyapısına yönelik saldırılarını artırmasına İran'ın Orta Doğu'daki ABD üslerine saldırılarla karşılık vermesi, çatışmaların bölgedeki diğer ülkelere yayılabileceği endişesini güçlendirdi.
Gerilimin artmasıyla savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışı azalırken, gemilere yönelik saldırı riski deniz taşımacılığındaki güvenlik endişelerini artırdı.
Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki akışın azalmasının fiziki arz endişelerini güçlendirdiğini ve petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini yükselttiğini belirtti. İran'ın, ABD'nin enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde Husilerden Kızıldeniz'deki taşımacılığı engellemesini istediğine ilişkin haberler de arz endişelerini artırdı.
ABD'de ticari ham petrol stoklarının 1,7 milyon varil, benzin stoklarının 1,5 milyon varil azalması ve rafineri kapasite kullanım oranının yüzde 96,2'ye çıkması da jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan yükselişi destekledi. Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 14,2 artarken, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 1 geriledi.
Tahıllarda Karadeniz kaynaklı arz endişeleri
Tarım emtialarında karışık bir seyir izlenirken, tahıllarda Karadeniz'deki sevkiyat riskleri, ABD'deki hava koşulları ve üretim tahminleri fiyatlamalarda etkili oldu.
Buğdayda Rusya ile Ukrayna'nın Karadeniz ve Azak Denizi'ndeki gemilere yönelik saldırılarının artması, bölgeden yapılan tahıl ihracatının aksayabileceği endişesini güçlendirdi. Ukrayna'nın Karadeniz limanları üzerinden tahıl ihraç etme kapasitesinin Rus saldırıları nedeniyle yaklaşık 3'te biri oranında azalması fiyatları destekledi.
Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 7, mısırda yüzde 1,6, pirinçte yüzde 1,3 ve soya fasulyesinde yüzde 1 arttı. ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 3,6, kahvede yüzde 3,9 ve şekerde yüzde 0,4 gerilerken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 7,5 düştü.
Editörün Analizi
Emtia piyasalarında geçen hafta, jeopolitik riskler ve ayrışan makroekonomik verilerin etkisiyle belirgin bir kutuplaşma yaşandı. Brent petrol, ABD-İran geriliminin sıcak çatışmaya dönüşerek Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışını aksatmasıyla son 19 haftanın en sert yükselişini kaydetti; bu durum küresel arz güvenliğine dair endişeleri ve fiyatlardaki risk primini zirveye taşıdı. Petrol kaynaklı bu şok, ABD'de beklentilerin altında gelen enflasyon verilerinin olumlu havasını gölgeleyerek, enerji maliyetlerinin enflasyondaki düşüşü tersine çevirebileceği kaygısını öne çıkardı. Bu paradoks, Fed'in sıkı para politikasını beklenenden uzun süre koruyacağı fiyatlamasını güçlendirirken, doların toparlanmasıyla birlikte ons altın ve diğer değerli metaller üzerinde yoğun bir satış baskısı oluşturdu. Altının güvenli liman özelliğinin petrol krizinin gölgesinde kaldığı bu haftada, gümüş faiz endişelerinden en olumsuz etkilenen değerli metal oldu. Baz metaller cephesinde ise Çin'in talep görünümüne dair kaygılar sürerken, Hürmüz'deki lojistik aksaklıklar alüminyumda arz risklerini fiyatlayan yukarı yönlü bir ayrışma yarattı. Enerji krizinin küresel enflasyon ve büyüme üzerindeki ikincil etkileri artarken, yatırımcılar artık Orta Doğu'daki tansiyonun petrol arzında kalıcı hasar bırakıp bırakmayacağına ve merkez bankalarının fiyat istikrarı ile büyüme arasındaki hassas dengeyi nasıl yöneteceğine odaklanacak.
