FAO, 2026'da buğday üretiminde düşüş bekliyor: Mısırda rekor seviyeler öngörülüyor
FAO, 2026 yılı küresel buğday üretim tahminini yüzde 2 düşürdü. Mısırda ise rekor seviyeler bekleniyor. Enerji ve gübre maliyetlerindeki artış üretim kararlarını olumsuz etkiliyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), yayımladığı Tahıl Arz ve Talep Özeti ile 2026 yılına ilişkin küresel tahıl üretim beklentilerini güncelledi. Özellikle buğday ve mısır üretimindeki ayrışma, küresel piyasalar açısından dikkat çekici sinyaller veriyor.
Buğday üretiminde aşağı yönlü revizyon
FAO'nun yeni tahminlerine göre, küresel buğday üretiminin 2026 yılında yaklaşık yüzde 2 azalarak 817 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu düşüşte en büyük etken olarak, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksaklıkların enerji ve gübre maliyetlerini artırması gösteriliyor. Artan maliyet baskısı, üreticilerin kâr marjlarını daraltırken ekim kararlarını da olumsuz yönde etkiliyor.
Bununla birlikte FAO, beklenen üretim seviyesinin hâlâ son beş yılın ortalamasının üzerinde olduğuna vurgu yapıyor. Kısa vadede ciddi bir arz açığı öngörülmese de üretimde aşağı yönlü eğilim dikkat çekiyor. Enerji, gübre ve lojistik maliyetlerindeki artış devam ederse, önümüzdeki dönemde üretim üzerindeki baskının daha belirgin hale gelebileceği uyarısı yapılıyor.
Toplam tahıl üretiminde rekor seviye
Öte yandan FAO, 2025-2026 sezonuna ait küresel tahıl üretim tahminini yüzde 0,6 gibi sınırlı bir oranda yukarı yönlü revize etti. Bu güncellemeyle birlikte dünya toplam tahıl üretiminin 3,04 milyar ton ile rekor seviyeye ulaşması öngörülüyor.
Küresel tahıl stoklarında da artış bekleniyor. Sezon sonunda dünya tahıl stoklarının 954,6 milyon tona ulaşacağı hesaplanıyor. Bu rakam, nisan ayı tahminlerine kıyasla 3,1 milyon ton daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor. Arz güvenliği açısından kritik bir gösterge olan stok-kullanım oranının ise 2025/26 sezonunda yüzde 32,3'e yükseleceği tahmin ediliyor. Bir önceki sezonda bu oran yüzde 29,6 düzeyindeydi.
Mısırda üretim ortalamanın üzerine çıkacak
FAO raporuna göre, 2026 yılı mısır hasadı güney yarımküre ülkelerinde başlarken, kuzey yarımkürede ekimler sürüyor. Brezilya'da elverişli hava koşulları ve güçlü ihracat talebinin teşvik ettiği ekim alanlarındaki artış sayesinde mısır üretiminin ortalamanın üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Arjantin'de beklenenden yüksek ekim ve iyileşen yağış koşulları, ortalamanın üzerinde verim beklentilerini destekliyor. Bu gelişmelerin, ülkenin mısır üretiminde 2026'da rekor seviyelere ulaşma olasılığını artırdığı belirtiliyor.
Güney Afrika'da ise devam eden elverişli büyüme koşulları sayesinde verim beklentileri güçleniyor. Ekim alanındaki sınırlı artışla birlikte toplam mısır üretiminin, en son 2017 yılında görülen yaklaşık 17,5 milyon tonluk rekor seviyeye yaklaşabileceği ifade ediliyor.
Editörün Analizi
FAO raporu, küresel tahıl piyasalarında ürün bazlı belirgin bir ayrışmaya işaret ediyor. Buğday tarafında, Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji ve gübre maliyeti artışlarının üretimi baskılaması, özellikle ithalata bağımlı ülkelerde gıda enflasyonu risklerini canlı tutabilir. Buna karşılık Güney Amerika ve Güney Afrika'da mısır üretiminde beklenen rekor veya ortalamanın üzerindeki seviyeler, küresel yem ve biyoyakıt maliyetlerini sınırlayıcı bir rol oynayabilir. Toplam tahıl üretiminde öngörülen rekor ve stok-kullanım oranındaki belirgin iyileşme, genel arz güvenliğinin arttığına dair olumlu bir tablo çiziyor. Bu tablo, tahıla dayalı işlenmiş gıda ve hayvancılık sektörlerinde maliyet baskılarını hafifletebilecek bir unsur olarak değerlendirilebilir. Ancak buğday tarafındaki maliyet odaklı daralmanın kalıcı olup olmayacağı, jeopolitik gelişmeler ve enerji piyasalarındaki seyre bağlı olarak önemli bir belirsizlik unsuru olarak öne çıkıyor. Yatırımcılar açısından, buğday fiyatlarında yukarı yönlü oynaklık potansiyeli korunurken, mısır piyasasında arz bolluğu aşağı yönlü fiyat baskısı yaratabilir. Bu ayrışma, emtia endeksleri ve tarım hisseleri özelinde pozisyon alırken ürün bazlı seçiciliğin önem kazanacağına işaret ediyor.
