Emtia Piyasasında Mayıs Ayı: Kakao Sert Yükseldi, Altın Düştü
Emtia piyasasında mayıs ayı, ABD-İran savaşı ve Fed beklentilerinin gölgesinde geçti. Kakao %9,9 yükselirken, altın %1,8 geriledi. Gümüş ve bakır pozitif ayrıştı.
Emtia piyasaları mayıs ayında jeopolitik gelişmeler, merkez bankası beklentileri ve arz kaygılarının etkisiyle yön arayışı içinde dalgalı bir seyir izledi. ABD ile İran arasında şubat sonunda başlayan ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açan savaş, enerji fiyatlarını ve Fed’in para politikası görünümünü şekillendirerek tüm varlık sınıflarına yansıdı. Bu süreçte kakao, üretim düşüşü endişeleriyle sert yükselirken, değerli metallerde satıcılı bir tablo öne çıktı.
Değerli Metaller: Yalnızca Gümüş Yükseldi
Mayıs ayında ons bazında altın %1,8, platin %3,5 ve paladyum %11,4 oranında değer kaybetti. Buna karşın gümüş %2,1 artışla pozitif ayrıştı. Altındaki düşüş, Orta Doğu’da artan gerilimin enflasyonist baskıları güçlendireceği ve Fed’in şahin duruşunu pekiştireceği beklentisiyle gerçekleşti. Gümüş ise hem değerli metal hem de endüstriyel ham madde kimliğiyle talepteki toparlanmadan destek bularak bakırdaki yükselişten olumlu etkilendi.
Baz Metaller: Bakır ve Alüminyum Rallisi
Tezgah üstü piyasada libre bazında bakır %6,7, alüminyum %5,8, çinko %4,6, kurşun %3,4 değer kazanırken nikel %2,2 geriledi. Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik aksamaları, sülfürik asit üretimi için kritik olan kükürt arzını sekteye uğratarak Zambiya ve Kongo’daki bakır rafinasyonunu yavaşlattı. Aynı zamanda petrol arzındaki belirsizlik yenilenebilir enerjiye yönelimi hızlandırınca bakır talebi canlı kaldı. Alüminyum ise Orta Doğu merkezli sevkiyat sıkıntılarından destek buldu.
Enerji: Petrol Geriledi, Doğal Gaz Yatay
Enerji grubunda Brent petrolün varil fiyatı mayıs ayında %17 düşüş kaydetti, Hollanda merkezli TTF doğal gaz kontratları ise yatay seyretti. Fiyatlardaki gerilemede ABD ile İran arasında barış anlaşması imzalanacağına yönelik haber akışı etkili oldu.
Tarım Emtiaları: Genel Satış Baskısına Rağmen Kakao Parladı
Chicago Ticaret Borsası’nda buğday %4,1, mısır %5,9, soya fasulyesi %0,7 geriledi. Intercontinental Exchange’de ise kahve %7, şeker %3,8, pamuk %3,2 düşerken, kakao ton başına %9,9 yükseldi. ABD’deki yağışlar kuraklık endişelerini hafifleterek tahıl fiyatlarını baskılarken, Brezilya’daki rekor kahve hasadı beklentileri ve realin dolar karşısında değer kaybetmesi kahve üzerinde baskı oluşturdu. Şeker, petrol fiyatlarındaki düşüşün etanol tercihini azaltması ile geriledi. Pamukta ise Hindistan’da ekim alanlarının artacağı öngörüsü fiyatları aşağı çekti.
Kakao: El Niño Fırtınası
Kakao fiyatlarındaki sert yükseliş, büyük ölçüde El Niño hava olayının Batı Afrika’daki üretime vuracağı darbeye yönelik endişelerden kaynaklandı. Dünya kakao üretiminin %60’tan fazlasını karşılayan Fildişi Sahili ve Gana’da kurak hava beklentisi rekolte tahminlerini aşağı çekti. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, “Bu yıl yaz aylarında El Niño gerçekleşme ihtimalinin yüzde 90’ın üzerine çıkması, daha önceki yıllara benzer şekilde kakao fiyatlarında yukarı yönlü hareketi tetikliyor.” dedi. Ergezen, navlun ve taşımacılık maliyetlerindeki artışın da tarım ürünlerinde olduğu gibi kakaoda fiyatları yukarı ittiğini sözlerine ekledi.
Genel olarak mayıs ayı, emtia piyasalarında jeopolitik risklerin, iklimsel faktörlerin ve merkez bankası politikalarının iç içe geçtiği bir dönem olarak kayıtlara geçti. Önümüzdeki aylarda Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve Fed’in faiz patikası, emtia fiyatlarının ana yönünü belirlemeye devam edecek.
Editörün Analizi
Mayıs ayında emtia piyasalarında yaşanan ayrışmalar, farklı dinamiklerin eş zamanlı etkisini net biçimde ortaya koydu. Jeopolitik gerilimlerin Fed’in şahin duruş beklentilerini güçlendirmesi, güvenli liman altını baskılarken gümüşün endüstriyel yönüyle yükselmesi değerli metaller arasında nadir görülen bir ayrışma yarattı. Arz kısıtları bakır ve alüminyumda ralliye neden olurken, petrolün barış anlaşması ihtimaliyle gerilemesi enerji maliyetlerini düşürerek tarım emtialarına dolaylı yansıdı. Özellikle kakao fiyatlarındaki sert yükseliş, iklimsel risklerin ve yüksek navlun maliyetlerinin tarımsal ürünlerde nasıl kırılganlık yaratabileceğinin çarpıcı bir örneği olarak öne çıkıyor. Yatırımcıların Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve Fed’in faiz patikasına ilişkin sinyalleri yakından izlemesi gereken önümüzdeki dönemde, enerji ve tarım emtialarındaki dalgalanmanın sürmesi beklenebilir.
