Emtia Piyasalarında Jeopolitik Riskler ve Fed Beklentileri Fiyatlamalara Yön Verdi

Küresel emtia piyasalarında tamamlanan işlem haftasında, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler, ABD'de açıklanan enflasyon rakamları ve Fed'in para politikasına dair beklentiler fiyatlamalarda belirleyici rol oynadı.

ABD ile İran arasında anlaşmaya yaklaşıldığına dair haber akışı, enerji piyasalarında risk primini kısmen azaltırken, anlaşmanın henüz kesinleşmemiş olması petrol fiyatlarında oynaklığın yüksek seyretmesine yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırıların durdurulduğuna ve anlaşma sürecinde ilerleme kaydedildiğine ilişkin açıklamaları, enerji arzına yönelik endişeleri sınırlandırdı. Ancak İran cephesinden gelen temkinli mesajlar, piyasalarda kalıcı bir rahatlamanın oluşmasını engelledi.

ABD Enflasyon Verileri Değerli Metaller Üzerinde Baskı Kurdu

Hafta içerisinde açıklanan ABD enflasyon verileri, emtia fiyatlamalarında önemli bir faktör haline geldi. ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayıs ayında aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda ise yüzde 4,2 oranında artış kaydetti. Çekirdek enflasyon ise yıllık yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin, enflasyonist baskıların devam ettiğine işaret etmesi piyasalarda dikkatle takip edildi.

Üretici fiyatları cephesinde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık yüzde 1,1 ve yıllık yüzde 6,5 yükselirken, nihai talep enerji endeksindeki artış üretici fiyatlarını yukarı taşıyan ana unsur olarak öne çıktı.

Söz konusu enflasyon verileri, Fed'in faiz indirimlerine yakın vadede başlamayacağına dair beklentileri güçlendirdi. Bu durum özellikle faiz getirisi bulunmayan değerli metaller üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Analistler, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın gelecek hafta başkanlık edeceği ilk Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında vereceği mesajların, değerli metaller başta olmak üzere emtia piyasalarının yönü üzerinde kritik olacağını vurguladı.

Fed'in iletişim stratejisindeki olası değişiklikler ve faiz patikasına ilişkin sinyallerin, dolar endeksi ve tahvil faizleri üzerinden emtia piyasalarında oynaklığı artırabileceği belirtiliyor. Bu gelişmeler ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, önceki haftaya kıyasla yaklaşık 5 baz puan azalarak yüzde 4,49 seviyesine gerilerken, dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,7 seviyesinde haftayı tamamladı.

Değerli Metaller Karışık Seyir İzledi

Değerli metaller tarafında, Fed'in sıkı para politikası duruşunu sürdürebileceğine yönelik beklentiler altın ve platin üzerinde baskı kurarken, gümüş ve paladyum pozitif yönde ayrıştı.

Altın, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerden destek bulmasına rağmen, ABD enflasyon verilerinin ardından Fed'e ilişkin şahin fiyatlamaların etkisiyle geri çekildi. Analistler, altının normal koşullarda jeopolitik risklerden destek aldığını, ancak bu hafta tahvil faizleri ve Fed beklentilerinin fiyatlamalarda daha etkili olduğunu ifade etti.

Altın destekli borsa yatırım fonlarındaki çıkışların sürmesi ve fiziki talebin zayıf kalması da altın fiyatlarını aşağı çeken faktörler arasında yer aldı. Ons bazında haftalık değişimler incelendiğinde, paladyum yüzde 4,4 ve gümüş yüzde 0,1 primlenirken; platin yüzde 3,3, altın ise yüzde 2,6 oranında değer kaybetti.

Baz Metaller Çin Ekonomisinden Etkilendi

Baz metaller piyasasında Çin ekonomisine ilişkin sinyaller, Orta Doğu kaynaklı tedarik ve enerji maliyeti endişeleri ile ürün bazlı arz-talep gelişmeleri etkili oldu.

Bakır fiyatlarında, Çin'in işlenmemiş bakır ve bakır ürünleri ithalatının mayısta aylık bazda yüzde 1,3 azalmasına rağmen, arz tarafındaki endişeler ve ABD'nin ticaret politikalarına dair belirsizlikler bir miktar destek sağladı. Tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 3,5 ve çinkoda yüzde 1,3 yükselirken; nikel yüzde 4, kurşun yüzde 1,9 ve alüminyum yüzde 1,2 düşüş gösterdi.

Brent Petrol Risk Primindeki Azalmayla Geriledi

Petrol piyasalarında, Orta Doğu kaynaklı arz riskleri ve ABD-İran müzakerelerine ilişkin gelişmeler fiyatlamalara yön verdi. Hafta içinde Hürmüz Boğazı üzerinden enerji arzına yönelik endişeler petrol fiyatlarını belirli ölçüde desteklese de, haftanın son bölümünde ABD ile İran arasında anlaşmaya yaklaşıldığı haberleri risk priminin azalmasına neden oldu.

ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik saldırıların durdurulduğunu açıklaması ve anlaşma metni üzerinde ilerleme kaydedildiğine dair haberler, Brent petrol fiyatlarında düşüşü beraberinde getirdi. Bununla birlikte İran'ın anlaşmanın kesinleştiği iddialarına temkinli yaklaşması, enerji arzına ilişkin belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmasına engel oldu.

Aynı dönemde ABD'de rafineri kullanım oranının yüzde 95,3 seviyesine çıkması, rafineri faaliyetlerinin güçlü seyrettiğini ortaya koydu. OPEC+ grubunun temmuz ayı için üretim hedeflerini günlük 188 bin varil artırma kararı da piyasaların radarında yer aldı. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,5, doğal gazın fiyatı ise yüzde 3,4 oranında geriledi.

Tarım Emtialarında Üretim Tahminleri Öne Çıktı

Tarım emtialarında ise ABD Tarım Bakanlığının üretim tahminleri, Çin'in ABD tarım ürünleri alımlarındaki zayıf seyir ve Orta Doğu kaynaklı maliyet baskıları fiyatlamalarda etkili oldu.

ABD Tarım Bakanlığı, kuraklık koşulları sebebiyle ülkedeki kışlık buğday üretim tahminini aşağı yönlü revize etti. Ovalar bölgesinde yaşanan kuraklığın sert kırmızı kışlık buğday üretimi üzerinde baskı oluşturması, buğday piyasasında arz endişelerini artıran başlıca faktör oldu.

Mısır ve soya fasulyesinde ABD üretim tahminlerinde belirgin bir değişikliğe gidilmemesi ve Güney Amerika'da güçlü üretim beklentilerinin korunması, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Chicago Ticaret Borsası'nda haftalık bazda mısır yüzde 5,6, soya fasulyesi yüzde 1 ve buğday yüzde 0,9 değer kazanırken, pirinç yüzde 2,9 geriledi.

Kakao piyasasında ise Batı Afrika kaynaklı arz ve pazarlama politikalarına dair gelişmeler dikkat çekti. Fildişi Sahili'nin yeni sezon satışlarında temkinli davranması ve El Nino kaynaklı üretim riskleri kakao fiyatlarını yukarı yönlü destekledi. ABD'de Intercontinental Exchange'te kakao yüzde 3,3, kahve yüzde 3 ve şeker yüzde 0,7 primlenirken; pamuk yüzde 1,3 değer kaybetti.