Koç Üniversitesi anketi: Hanehalkının enflasyon beklentisi yatay seyrediyor
Koç Üniversitesi'nin Temmuz 2026 anketine göre, 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 45'te sabit kalırken, hissedilen enflasyon 2 puan azalarak yüzde 51'e geriledi. Altın tercihinde ise sınırlı bir artış gözlendi.
Koç Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen Temmuz 2026 Hanehalkı Enflasyon Beklentileri Anketi, vatandaşların fiyat artışlarına yönelik öngörülerinde belirgin bir değişim olmadığını ortaya koydu. 17-23 Temmuz tarihleri arasında yapılan araştırmaya göre, 12 ay sonrasına dair enflasyon beklentisi bir önceki ayla aynı seviyede kalarak yüzde 45 olarak belirlendi.
Geçmiş 12 aya ilişkin hissedilen enflasyon ise yüzde 53'ten yüzde 51'e inerek sınırlı bir iyileşme kaydetti. Anketin detaylarında, enflasyon algısındaki belirsizliği ölçen göstergelerden IQR ve standart sapmanın da düşüş gösterdiği vurgulandı.
Dezenflasyon hızı ve İran savaşı etkisi
Temmuz ayı verilerinde gözlemlenen yatay seyrin olası nedenleri arasında, uzayan İran savaşının dezenflasyon sürecini yavaşlattığına dair kanaat, faiz indirimlerinin temposuna yönelik belirsizlikler ve gıda dışı kalemlerde süregelen fiyat baskıları sayıldı. Uzmanlar, bu faktörlerin hanehalkının beklentilerini şekillendirmede etkili olduğunu belirtiyor.
Tasarruflarda altın tercihi sınırlı yükseldi
Katılımcıların önümüzdeki 12 ayda tasarruflarını değerlendirmeyi düşündükleri araçlar arasında altın, Haziran'daki yüzde 46 seviyesinden Temmuz'da yüzde 47'ye çıktı. Bu hafif toparlanmanın, aynı dönemde yaşanan küresel gelişmelerle örtüştüğü ifade ediliyor. ABD-İran çatışmasının petrol fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yükseltmesi, faiz indirimi umutlarını zayıflatması ve dolar endeksinin güçlenmesiyle ons altın fiyatının yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 29 değer kaybederek çok yıllı düşük seviyelere gerilemesi, vatandaş nezdinde altını kısmen cazip hale getirdi. Ancak artışın boyutunun küçük olması, bunun güçlü bir alım fırsatından ziyade altına olan ilgide istikrar kazanımı şeklinde yorumlanmasına yol açtı.
Alışveriş alışkanlıkları ve cinsiyete göre beklentiler
Ankette bu ay ilk kez, katılımcılara belirli alışveriş kategorilerinde hanede alışverişi en çok kimin yaptığı soruldu. Alınan yanıtlar, elektronik eşya ile benzin-mazot dışındaki tüm kategorilerde kadınların çoğunlukta olduğunu gösterdi. Enflasyon beklentileri cinsiyet bazında karşılaştırıldığında ise, benzin ve mazot hariç tüm kategorilerde kadınların beklentisi erkeklere göre ortalama 2 puan daha düşük gerçekleşti. Alışveriş payı ile beklentinin aynı yönde hareket ettiği tek kategori elektronik olurken, bu alanda hem alışverişi daha sık üstlenen hem de daha yüksek beklentiye sahip olan taraf erkekler oldu.
Editörün Analizi
Koç Üniversitesi'nin Temmuz anketi, hanehalkının kısa vadeli enflasyon beklentilerindeki katılığı teyit ederek dezenflasyon sürecinin talep tarafında ikna edici bir kırılma yaratmakta zorlandığını gösteriyor. Tüketici güveni açısından kritik olan bu yatay seyir, faiz indirim döngüsünün hızına ilişkin piyasa belirsizlikleriyle birleştiğinde, TCMB'nin ihtiyatlı duruşunu daha uzun süre koruması gerektiği argümanını güçlendiriyor. Hissedilen enflasyondaki sınırlı düşüş, fiyat katılıkları sürse de en kötü algının geride kalmış olabileceğine dair erken bir sinyal olarak okunabilir. Yatırımcı perspektifinden bakıldığında, jeopolitik gerginlikler ve ons altındaki düşüşün yerli bireysel yatırımcıyı kısmen alıma yöneltmesi, fiyatlamalardaki fırsatçı refleksle beraber güvenli liman algısının iç piyasada korunduğuna işaret ediyor. Anketteki cinsiyet bazlı bulgular ise enflasyon algısının harcama sorumluluğuna göre farklılaştığını ortaya koyarak, beklenti yönetimi politikalarında tek tip iletişimin yetersiz kalabileceğini düşündürüyor.
