Trump: İran ile ikinci aşamaya geçiyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile harika bir anlaşma yaptıklarını belirterek artık ikinci aşamaya geçtiklerini duyurdu. Trump ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı ve İsrail'in Lübnan saldırılarına ilişkin de önemli açıklamalarda bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde kritik bir eşiğin aşıldığını açıkladı. Trump, İran'la sağlanan anlaşmanın ardından sürecin ikinci aşamasına geçildiğini duyurarak, "İran ile harika bir anlaşma yaptık. Şimdi ikinci aşamaya geçiyoruz" ifadelerini kullandı.
"İran'a yatırım yapmıyoruz ama adil bir anlaşmamız var"
Anlaşmanın detaylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, İran'a doğrudan bir yatırım yapmadıklarını ancak iki ülke arasında adil bir anlaşma zemini oluştuğunu belirtti. ABD Başkanı, Tahran yönetiminin nükleer silah edinmeme taahhüdünde bulunduğunu vurgularken, bu konuda oldukça sert bir uyarıda bulundu:
"Nükleer isterlerse cehennemi yaşarlar."
Trump, İran'da bir rejim değişikliğine inanmadığını ve böyle bir sürecin yıllar alacağını söyledi. Eski Başkan Barack Obama döneminde 2015'te imzalanan P5+1 nükleer anlaşmasına da değinen Trump, "Obama döneminde 2015 yılındaki P5+1 nükleer anlaşmasını iptal etmemiş olsaydık İran 5 yıl önce nükleer sahibi olurdu. Ben bu anlaşmayı 2018'de sonlandırdım" diyerek kendi politikasını savundu.
Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin mesajlar
Açıklamalarında Rusya-Ukrayna Savaşı'na da değinen Trump, Moskova yönetimine çağrıda bulundu. "Rusya bir anlaşma yapmalı" diyen ABD Başkanı, Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında birçok ihtilaf bulunduğunu belirtti. Trump, "Her iki taraftan onlarca insan hayatını kaybediyor. Ben bunun böyle olmasını istemiyorum" sözleriyle çatışmaların sona ermesi gerektiğine işaret etti.
İsrail ve Lübnan konusunda eleştiriler
İsrail'e yönelik eleştirel ifadeler de kullanan Trump, "Ben olmasam İsrail olmazdı" derken, Lübnan'da yaşanan saldırılardan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun daha sorumlu davranması gerektiğini söyleyen Trump, İsrail'e Hizbullah meselesini Suriye'nin çözmesine izin vermesi yönünde telkinde bulunduğunu aktardı.
Trump, anlaşma sürecinde yaşanan bir olaya da dikkat çekerek, "Açık konuşmak gerekirse, bence bunu daha iyi yaparlar. Örneğin anlaşmayı imzalamamıza iki saat kala Beyrut'ta bir saldırı oldu. Güneyde falan değildi; doğrudan Beyrut'taydı. Bundan hiç hoşlanmadım. Hoşlanmadığımı da kendilerine açıkça ilettim" şeklinde konuştu.
Editörün Analizi
ABD Başkanı Trump'ın İran ile nükleer müzakerelerde ikinci aşamaya geçildiğini açıklaması, piyasalarda jeopolitik risk priminde belirgin bir azalmaya işaret edebilecek kritik bir sinyal olarak öne çıkıyor. Tahran'ın nükleer silah edinmeme taahhüdü ve 'adil anlaşma' vurgusu, özellikle enerji arz güvenliğine yönelik endişeleri hafifleterek petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Yatırımcılar açısından bu gelişme, Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi korkularını azaltarak risk iştahını destekleyici bir unsur olarak değerlendirilebilir; ancak sürecin hassasiyeti olası geri dönüşlere karşı temkinli duruşu da gerekli kılıyor. Öte yandan, İsrail-Lübnan hattında Beyrut'taki son saldırıya yönelik eleştiriler ve İsrail yönetimine yapılan sorumlu davranma çağrısı, bölgesel gerilimin tamamen ortadan kalkmadığını göstererek güvenli liman talebini canlı tutabilir. Rusya-Ukrayna savaşında ateşkes çağrısı ise tahıl ve enerji koridorlarına dair belirsizlikleri bir miktar hafifletme potansiyeli taşıyor. Bu çok yönlü jeopolitik tablo, kısa vadede altın ve tahvil gibi güvenli limanlarda sınırlı kâr satışlarına, hisse senedi piyasalarında ise sektörel ayrışmalara yol açabilir. Trump'ın Obama dönemi nükleer anlaşmasına yönelik söylemleri, diplomatik gerilimin dozajının düşebileceğine yönelik piyasa beklentisini güçlendirirken, nihai anlaşmanın kapsamı ve yaptırımların gevşetilme takvimi piyasalardaki asıl yönü belirleyecek temel faktör olmaya devam ediyor.
