Pekin'den Washington'a İran yaptırımı resti
Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran bağlantılı oldukları gerekçesiyle üç Çin merkezli şirkete yönelik aldığı yaptırım kararına sert tepki gösterdi. Sözcü Guo Ciakun, Washington'ı savaşı 'diğer ülkelere kara çalmak için kullanmakla' suçladı ve Çinli firmaların haklarını korumak için gerekli adımların atılacağını vurguladı.
Çin ve ABD arasındaki gerilim, Orta Doğu'daki savaşın diplomatik yansımalarıyla tırmanmaya devam ediyor. Washington yönetiminin, İran'ın askeri operasyonlarına olanak sağladığını iddia ettiği üç Çinli firmayı yaptırım listesine almasının ardından Pekin'den "mütekabiliyet" ve "koruma" mesajları geldi.
Basın toplantısında konuşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, ABD'nin hamlesini uluslararası hukuka aykırı bulduklarını belirtti. Ciakun, "Çinli işletmelerin her zaman yasa ve yönetmeliklere uygun şekilde iş yapmalarını şart koştuk ve şirketlerimizin meşru hak ve çıkarlarını kararlılıkla savunacağız" dedi.
Sözcü, ABD'nin mevcut savaşı "kötü niyetli bir şekilde diğer ülkeleri ilişkilendirmek ve karalamak için" kullandığını savundu.
Öncelik "savaşı durdurmak"
Pekin yönetimi, ABD'nin yaptırım odaklı politikasını eleştirirken, bölgedeki asıl odak noktasının çatışmaların yayılmasını önlemek olması gerektiğini hatırlattı. Guo Ciakun, "Asıl öncelik, savaşı bahane ederek başka ülkeleri suçlamak değil, çatışmaların nüksetmesini her ne pahasına olursa olsun engellemektir" ifadelerini kullandı.
Bu yaptırımlar, ABD'nin Çin'in teknoloji ve enerji alanındaki genişlemesini kısıtlamaya yönelik daha geniş bir stratejisinin parçası olarak görülüyor. ABD, bir süredir Çinli teknoloji ve nakliye şirketlerini, İran'ın petrol ihracatına ve insansız hava aracı (İHA) üretimine teknolojik destek vermekle suçluyor.
Geçtiğimiz günlerde Çin'in "Büyük Fonu"nun yapay zeka girişimi DeepSeek'e milyarlarca dolarlık yatırım planladığı haberleri, Washington'ın yaptırım odağını artıran unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Editörün Analizi
ABD-Çin arasındaki İran yaptırımları üzerinden tırmanan gerilim, küresel piyasalarda teknoloji ve enerji sektörlerini odağa yerleştiriyor. Washington'ın üç Çinli firmayı hedef alması ve Pekin'in mütekabiliyet sinyali, özellikle İran petrol ticaretine aracılık eden lojistik ve nakliye şirketlerinin faaliyetlerinde hissedilir bir belirsizlik yaratabilir. Bu jeopolitik sürtüşme, Çin'in yapay zeka alanındaki iddialı atılımlarıyla birleştiğinde, yarı iletken ve ileri teknoloji tedarik zincirlerinde yeni kırılmalara zemin hazırlama potansiyeli taşıyor. Orta Doğu'daki çatışma ortamının diplomatik boyuta sıçraması, petrol arz güvenliğine dair risk primlerinin canlı kalmasına neden olurken, yatırımcıların güvenli liman algısını destekleyen niteliksel bir unsur oluşturuyor. Çinli yetkililerin koruma taahhüdü kısa vadede piyasalara sınırlı bir güvence sunsa da, ABD'nin yaptırım ağını genişletme ihtimali uzun pozisyonlar için temkinli olmayı gerektiriyor. Öte yandan Pekin'in DeepSeek gibi stratejik girişimlere yönlendirdiği büyük ölçekli fonlamalar, teknoloji hisselerinde rekabetçi baskının süreceğine işaret ediyor.
