TMO 8,3 milyon ton hububat alımıyla rekor kırdı
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 21 Mayıs'tan bu yana 176 bin üreticiden 8,3 milyon ton hububat alarak tarihi bir rekora imza attı. Geçen yılın aynı dönemine göre alım miktarı 2 katından fazla artış gösterdi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2026 üretim sezonunda çiftçilerin emeklerinin karşılığını tam olarak alabilmesi ve piyasalarda istikrarın korunması amacıyla Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) yürüttüğü hububat alım sürecine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Hasat sezonunun erken başladığı bölgelerdeki üreticilerin depolama ihtiyacını karşılamak için Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı buğday ve arpa alımlarının 21 Mayıs itibarıyla taahhütname karşılığında başlatıldığını belirten Yumaklı, 2 Haziran'da piyasa regülasyonu kapsamında alım fiyatlarının kamuoyuyla paylaşıldığını hatırlattı.
Bakan Yumaklı, sezon başında günlük ortalama 200 bin ton seviyesinde olan hububat alım miktarının hasadın yaygınlaşmasıyla birlikte 370 bin tona kadar yükseldiğine dikkat çekti. Yumaklı, "TMO, 21 Mayıs'tan bu yana 176 bin üreticiden 8,3 milyon ton rekor hububat alımı gerçekleştirdi. Kışın bir ayda sattığımız hububat miktarını bugün bir günde alıyoruz. 2023'te bugün itibarıyla 3,4 milyon ton hububat alınmışken bugün bu rakam 8 milyon tonun üzerine çıkmıştır. Yani 2 katından fazla ürün demektir" ifadelerini kullandı.
Depo doluluk oranları yüzde 65-70 seviyesinde
Ülke genelinde yaklaşık 650 alım noktasında çalışmaların aralıksız devam ettiğini vurgulayan Yumaklı, coğrafi bölgeler bazında en yüksek alımın İç Anadolu Bölgesi'nde gerçekleştiğini, iller sıralamasında ise 1,3 milyon tonu aşan alım miktarıyla Konya'nın ilk sırada yer aldığını açıkladı.
Üreticilerin herhangi bir mağduriyet yaşamaması için lisanslı depoların yanı sıra TMO'ya ait silo, depo, hangar ve uygun açık yığın sahalarında da alım yapıldığını aktaran Yumaklı, lisanslı ve kapalı depoların dolduğu noktalarda uygun açık yığın sahaları kiralanarak ürünlerin güvence altına alındığını bildirdi.
Hasadın en yoğun döneminde depo doluluk oranlarının yüzde 65-70 aralığında bulunduğuna işaret eden Yumaklı, TMO depolarının tamamen dolduğu ve alımların durdurulacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, son ürün teslim edilene kadar alımların kesintisiz süreceğini vurguladı.
272 bin üreticiye 450 bin randevu verildi
Üreticilerin ürünlerini düzenli ve hızlı bir şekilde teslim edebilmesi için oluşturulan randevu sisteminin etkin biçimde çalıştığını belirten Yumaklı, fiyatların açıklandığı tarihten sezon sonuna kadar 12,6 milyon ton ürün için 272 bin üreticiye toplam 450 bin randevu tahsis edildiğini söyledi.
Üretici bazlı randevu gerçekleşme oranının şu ana kadar yüzde 87 seviyesinde olduğu bilgisini paylaşan Yumaklı, açılan toplam randevu kapasitesinin 17,8 milyon ton, randevu kapasitesi doluluk oranının ise yüzde 72 olduğunu kaydetti.
Üreticilere 34,3 milyar lira ödeme yapıldı
Çiftçilerin ürün bedellerinin yasal düzenlemeler çerçevesinde 21'inci günden itibaren hesaplarına yatırıldığını ifade eden Yumaklı, "Ürün bedelleri 21'inci günden itibaren üreticilerimizin hesaplarına aktarılmaktadır. Şu ana kadar 34,3 milyar lira üreticilerin hesaplarına aktarıldı, ödemeler düzenli olarak sürüyor" dedi.
Planlı ve sürdürülebilir tarım politikaları doğrultusunda TMO'nun hububat satışlarına 1 Ekim itibarıyla başlayacağını duyuran Yumaklı, satış fiyatlarının 2. grup makarnalık ve ekmeklik buğday için ton başına 18 bin 500 lira, 2. grup arpa için ise ton başına 14 bin lira olarak belirlendiğini sözlerine ekledi.
Editörün Analizi
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 2026 sezonunda ulaştığı 8,3 milyon tonluk rekor hububat alımı, tarımsal emtia piyasalarında güçlü bir kamu müdahalesine işaret ederken, özellikle gıda enflasyonuyla mücadele stratejisi açısından kritik bir dönüm noktasını yansıtıyor. Alımların geçen yılın aynı dönemine göre iki katından fazla artması, stok yönetimi kapasitesini test etse de depo doluluk oranlarının yüzde 65-70 seviyesinde kalması, lojistik altyapının şimdilik yeterli olduğunu gösteriyor. Üreticilere aktarılan 34,3 milyar liralık doğrudan ödeme, kırsal ekonomiye önemli bir nakit akışı sağlayarak hasat dönemindeki tüketim eğilimlerini destekleyebilir. TMO'nun 1 Ekim'de başlayacağı satışlarda makarnalık ve ekmeklik buğday için 18 bin 500 lira, arpa için ise 14 bin lira olarak belirlenen fiyatlar, piyasa regülasyonunda referans teşkil edecek ve serbest piyasa fiyatlamalarını baskılayabilecek bir tavan işlevi görebilir. Bu stratejik alım ve satış fiyat politikası, un ve yem sanayii başta olmak üzere gıda tedarik zincirindeki maliyet yapısını doğrudan etkileyerek, işlenmiş gıda enflasyonunda ikincil etkiler yaratma potansiyeli taşıyor. Hububat piyasasında fiyat istikrarına odaklanan bu rekor müdahale, kuraklık endişeleri ve küresel gıda fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı önemli bir tampon oluşturuyor; ancak stokların zamanla piyasaya dönüş hızı, enflasyonla mücadelenin ve kamu maliyesi üzerindeki olası yükün seyrini belirleyecek temel değişken olacaktır.
