Reel sektörün döviz açığı mayısta 1,9 milyar dolar azaldı
TCMB verilerine göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı mayısta 1 milyar 857 milyon dolar gerileyerek 204 milyar 415 milyon dolara indi. Kısa vadeli net döviz fazlası ise 9,9 milyar dolara yükseldi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan mayıs ayı verileri, reel sektörün döviz pozisyonundaki iyileşmenin sürdüğünü ortaya koydu. Finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı, bir önceki aya kıyasla 1 milyar 857 milyon dolar azalarak 204 milyar 415 milyon dolara geriledi.
Bu düşüşte, döviz varlıklarındaki artışın yükümlülüklerdeki yükselişten daha güçlü olması etkili oldu. Firmaların döviz varlıkları mayısta 3 milyar 175 milyon dolar artarken, yükümlülüklerindeki yükseliş 1 milyar 319 milyon dolar düzeyinde kaldı.
Döviz Varlıklarında Hangi Kalemler Öne Çıktı?
Varlık tarafında en dikkat çekici artış türev varlıklarda yaşandı. Bir önceki aya göre türev varlıklar 1 milyar 568 milyon dolar yükseldi. Bunu, 1 milyar 19 milyon dolarla yurt içi bankalardaki mevduatlar ve 736 milyon dolarla yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları izledi.
Buna karşılık menkul kıymetler 128 milyon dolar, ihracat alacakları ise 19 milyon dolar azalış gösterdi. Tüm bu hareketler neticesinde toplam döviz varlıkları aylık bazda 3 milyar 175 milyon dolar artış kaydetti.
Yükümlülüklerde Kredi Genişlemesi
Yükümlülük cephesinde ise kredi kalemleri ön plana çıktı. Yurt dışından sağlanan nakdi krediler 1 milyar 124 milyon dolar, yurt içinden sağlanan nakdi krediler 698 milyon dolar ve türev yükümlülükler 145 milyon dolar arttı. İthalat borçlarındaki 649 milyon dolarlık düşüş ise yükümlülük artışını sınırlayan unsur oldu. Böylece toplam yükümlülükler aylık bazda 1 milyar 319 milyon dolar yükseldi.
Kısa Vadeli Pozisyon Fazlası Genişledi
Vade yapısı incelendiğinde, yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 123 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 576 milyon dolar arttı. Yurt dışı kredilerde ise kısa vadeli dilim 440 milyon dolar azalırken, uzun vadeli krediler 916 milyon dolar yükseldi.
Mayıs sonu itibarıyla kısa vadeli döviz varlıkları 150 milyar 983 milyon dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise 141 milyar 72 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu çerçevede kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası, aylık 2 milyar 693 milyon dolarlık artışla 9 milyar 911 milyon dolara ulaştı. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 36 seviyesinde gerçekleşti.
Editörün Analizi
TCMB verileri, reel sektörün net döviz pozisyonu açığının mayısta bir önceki aya göre 1 milyar 857 milyon dolar azalarak 204 milyar 415 milyon dolara gerilemesinin, kur riski yönetimi açısından olumlu bir sinyal olduğunu teyit ediyor. Varlık tarafındaki artışın yükümlülüklerdeki yükselişi aşması, firmaların döviz likiditesini güçlendirme eğilimini ortaya koyuyor. Özellikle türev varlıklardaki 1 milyar 568 milyon dolarlık artış, şirketlerin kur riskinden korunma stratejilerine ağırlık verdiğine işaret ediyor. Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlasının 9,9 milyar dolara ulaşması, reel sektörün olası piyasa dalgalanmalarına karşı tampon gücünü artırıyor. Yurt dışından sağlanan nakdi kredilerdeki 1 milyar 124 milyon dolarlık artış ise, uluslararası fonlama kanallarının açık kaldığını ve firmaların yatırım iştahının sürdüğünü gösteriyor. İthalat borçlarındaki 649 milyon dolarlık düşüş, yükümlülük artışını sınırlayan dikkat çekici bir unsur olarak öne çıkıyor; bu durum ithalat hacmindeki seyre veya vade ayarlamalarına bağlı olabilir. Genel görünüm, reel sektörün döviz pozisyonundaki iyileşmenin makro finansal istikrara destek verdiğini, ancak net açığın mutlak büyüklüğünün hâlâ izlenmesi gereken bir risk unsuru olduğunu düşündürüyor.
