Küresel piyasalar jeopolitik gerilimin kıskacında

Yapay zeka alanındaki devasa yatırımların karşılık bulup bulmayacağına dair endişelerle çip üreticisi şirketlerin hisseleri üzerindeki satış baskısı sürerken, yükselen jeopolitik riskler küresel piyasalarda negatif havayı güçlendiriyor. Trilyonlarca dolarlık harcamaların ne zaman kâra dönüşeceği belirsizliğini korurken, teknoloji hisselerinin aşırı değerlenip değerlenmediği tartışılmaya devam ediyor.

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması ve İran'ın misilleme olarak bölgedeki diğer ülkelere saldırılarını sürdürmesi, küresel risk iştahını olumsuz etkileyen başlıca faktörler arasında yer alıyor. Bölgede gerilimin yeniden tırmanmasıyla petrol fiyatlarının yükselmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin geçişlerinin sınırlı kalmaya devam etmesi halinde enflasyonist endişelerin tekrar artabileceği tahmin ediliyor.

ABD'de açıklanan enflasyon verileri temel fiyat baskılarının hafiflediğine işaret etse de, yatırımcılar enerji fiyatlarındaki son artışın enflasyondaki yavaşlama trendini tersine çevirebileceği endişesiyle bu geçmişe dönük verilere temkinli yaklaşıyor. Analistler, ABD ve İran'ın uzlaşma yolundan giderek uzaklaştığını vurguluyor.

Fed yetkililerinden enflasyon uyarıları

ABD Merkez Bankası (Fed) kanadından gelen açıklamalar yakından izleniyor. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, enflasyonun yüzde 2 seviyesine doğru gerilememesi halinde bu hedefe ulaşmaya yardımcı olmak için bir miktar politika sıkılaşmasına ihtiyaç olduğunu dile getirdi. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid ise temel endişesinin enflasyon olduğunu, enflasyonun hâlâ çok yüksek ve uzun süredir hedefin üzerinde seyrettiğini kaydetti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de perakende satışlar haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ile beklentilere paralel artış gösterdi. İlk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 11 Temmuz ile biten haftada 208 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Bu veriler ABD ekonomisinin gücünü koruduğuna işaret ediyor. ABD'nin Brezilya'ya yüzde 25 oranında yeni gümrük tarifesi uygulama kararı da ticaret gerilimlerini yeniden gündeme taşıdı.

Petrol ve altın fiyatlarında son durum

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,55 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,8 düzeyine yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu'daki gerilimin etkisiyle yüzde 0,1 artarak 84,1 dolara çıktı ve haftayı son üç ayın en hızlı haftalık yükselişiyle tamamlamaya hazırlanıyor.

Altının ons fiyatı ise yatay seyirle 3 bin 976 dolar seviyesinde işlem görüyor. ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması ve enflasyonun Fed'in kısıtlayıcı politika izleyeceği endişelerini güçlendirmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Analistler, Orta Doğu'da gerilim sürdükçe likidite ihtiyacının artacağını ve dolara olan talebin güçleneceğini belirterek altın fiyatlarındaki düşüş eğiliminin sürebileceğini ifade ediyor. Yüksek petrol fiyatları, enflasyonun hedef üzerinde kalma riskini artırarak Fed politikalarına dair belirsizliği besliyor ve altının cazibesini azaltıyor.

New York borsasında çip hisseleri öncülüğünde düşüş

New York borsası, çip hisselerindeki yoğun satışlarla günü ekside tamamladı. Yarı iletken üreticisi TSMC'nin ikinci çeyrek kârı yüzde 77,4 artarak beklentileri aşmasına rağmen, sermaye harcamaları tahminini yükseltmesi hisselerin yüzde 2,3 gerilemesine neden oldu. Intel yüzde 5,8, Micron Technology yüzde 5,7, Arm Holdings yüzde 5,4, AMD yüzde 5,3 ve Broadcom yüzde 5 değer kaybetti.

United Airlines hisseleri, şirketin ikinci çeyrek bilançosu beklentileri aşmasına rağmen petrol fiyatlarındaki artışın yıllık yakıt maliyetini yaklaşık 6 milyar dolar yükselteceği öngörüsü ile yüzde 1,8 düştü. Alphabet hisseleri, Gemini 3.5 Pro'nun ertelendiği haberleriyle yüzde 4,4 geriledi. Netflix'in geliri ikinci çeyrekte yüzde 13,4 artışla 12,6 milyar dolara, net kârı ise yüzde 8,8 artarak 3,4 milyar dolara yükselmesine karşın hisseler piyasa sonrası işlemlerde yüzde 8,9 değer kaybetti. Kapanışta Dow Jones yüzde 0,20, S&P 500 yüzde 0,51, Nasdaq ise yüzde 1,47 düştü.

Avrupa'da İngiltere pozitif ayrıştı

Avrupa borsalarında şirket bilançoları belirleyici olurken, kamu hizmetleri ve telekom sektöründeki beklenti altı sonuçlar ile yapay zeka şirketlerinin aşırı değerlendiğine dair endişeler satış baskısını artırdı. İngiltere'de Andy Burnham'ın pazartesi günü başbakanlık koltuğuna oturmaya hazırlanması yatırımcıların odağında yer alıyor. Analistler, yeni başbakanın arazi vergilerini artırması halinde konut fiyatlarında sert düşüş yaşanabileceğini belirtiyor. İngiltere ekonomisi mayısta yüzde 0,1 büyüme kaydetti. Avro Bölgesi ise mayısta 7,8 milyar avro ticaret açığı verdi. FTSE 100 yüzde 0,54 yükselirken, CAC 40 yüzde 0,05, DAX 40 yüzde 0,34 ve FTSE MIB 30 yüzde 0,07 geriledi.

Asya borsalarında sert düşüş

Asya borsalarında negatif seyir hâkim olurken, Japonya'daki sert düşüş dikkat çekti. Yatırımcıların teknoloji hisselerinden bankacılık gibi diğer sektörlere yönelmesi, çip sektörüne bağımlı Asya piyasalarını satış baskısına karşı kırılgan hale getirdi. Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 yüzde 6,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2 değer kaybetti. Güney Kore borsasında ise tatil nedeniyle işlem gerçekleşmedi.