Karahan: Savaş dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor
TCMB Başkanı Fatih Karahan, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı sunumda, Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatları üzerinden enflasyonu olumsuz etkilediğini ancak Merkez Bankası'nın fiyat istikrarı hedefinden taviz vermeyeceğini söyledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda gerçekleştirdiği kapsamlı sunumda, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisine yansımalarını ve para politikasının geleceğine dair yol haritasını değerlendirdi.
Karahan, özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarında savaş kaynaklı etkilerin belirgin şekilde hissedildiğini vurguladı. Nisan ayında bu durumun enflasyon üzerindeki yansımalarının net bir biçimde gözlemlendiğini belirten Başkan, enerji maliyetlerindeki artışın kısa vadede devam edeceğini ifade etti.
"Bu etkilerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaları ise para politikası duruşumuzla şekillenecek. Önümüzdeki dönem para politikası kararlarını alırken bu unsurları göz önüne alacağız. Savaş dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor."
Küresel Büyüme Yavaşlıyor, Dış Talep Zayıflıyor
TCMB Başkanı, 2026 yılında küresel büyümenin belirgin bir ivme kaybı yaşamasının beklendiğine dikkat çekerek, bu gelişmenin Türkiye'nin dış talebini de zayıflatacağını öngördü. Korumacı ticaret politikalarının küresel talep üzerinde oluşturduğu aşağı yönlü risklere, jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki artışın sınırlayıcı ikincil etkilerinin de eklendiğini söyledi.
Cari Açık ve Dış Ticaret Dengesi
Yılın ilk çeyreğinde cari açığın, dış ticaret ve hizmetler dengesindeki görünüme bağlı olarak artış göstermekle birlikte, millî gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında kalmayı sürdürdüğünü açıklayan Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:
- Savaşın tetiklediği hızlı yükseliş, mart ayında enerji ithalatında belirgin artışa yol açtı
- Bir önceki çeyreğe göre gerileyen altın ithalatı ise cari dengeye pozitif katkı sağladı
- 2026'da cari açığın millî gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşmesi öngörülüyor
Karahan enerji fiyatlarındaki artışın ve jeopolitik risklerin, yılın geri kalanında dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırdığına işaret etti.
Enflasyon Görünümünde Kritik Başlıklar
Enflasyon değerlendirmesinde kira ve eğitim kalemlerindeki katılığın azalmasının dezenflasyon sürecini desteklediğini vurgulayan Karahan, bu iki kalemdeki iyileşmenin önümüzdeki dönemde de sürmesinin beklendiğini dile getirdi. Jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkilerinin ise kritik önem taşıyacağını ifade etti.
"Sıkı Parasal Duruş Korunuyor"
Orta Doğu'da başlayan gerilim kaynaklı artan belirsizliklerin ham petrol, doğalgaz ve emtia fiyatlarında yüksek oynaklıklara ve fiyat artışlarına neden olduğunu hatırlatan Karahan, şu mesajları verdi:
"Bu süreçte enflasyon görünümü üzerinde oluşabilecek riskleri sınırlamak amacıyla sıkı politika duruşumuzu koruyarak mart ve nisan aylarında politika faizini sabit tuttuk. Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğimizi belirtmek isterim. Çünkü unutmamalıyız ki fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur."
Karahan, jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şoklarının dezenflasyon sürecini olumsuz etkilediğini ancak bu durumun fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılıklarını değiştirmeyeceğini sözlerine ekledi. Yaşanan gelişmelerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımalarının, para politikası duruşuyla şekilleneceğinin altını çizdi.
Editörün Analizi
TCMB Başkanı Karahan'ın TBMM'deki sunumu, özellikle Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin dezenflasyon patikasında yarattığı yukarı yönlü baskıyı teyit ederek, piyasalara sıkı duruşun beklenenden daha uzun süre korunacağına dair güçlü bir sinyal verdi. Enerji ve ulaştırma maliyetlerindeki artışın Nisan ayı enflasyonuna net yansıması, kısa vadede faiz indirim beklentilerinin ötelenmesine yol açacakken, Karahan'ın 'orta vadeli görünümün para politikasıyla şekilleneceği' vurgusu likidite koşullarının bir süre daha sınırlayıcı kalacağına işaret ediyor. Cari dengede enerji ithalatı kaynaklı bozulmaya karşın altın ithalatındaki gerilemenin kısmen dengeleyici rol oynaması, kıymetli madenler tarafındaki talebin iç dinamiklerini de yatırımcılar için izlenmesi gereken bir veri haline getiriyor. Kira ve eğitim kalemlerindeki katılığın azalması dezenflasyonu desteklese de, küresel büyümedeki ivme kaybı ve zayıflayan dış talep, ekonomik aktiviteye dair aşağı yönlü riskleri canlı tutuyor. Bu tablo, enflasyondaki düşüşün hızına dair belirsizliği artırırken, TCMB'nin fiyat istikrarı sağlanana kadar politika faizini sabit tutma kararlılığı, getiri eğrisinin uzun süre yatay seyredebileceğini düşündürüyor. Piyasa profesyonelleri için Karahan'ın açıklamalarındaki en kritik çıkarım, arz şoklarının ikincil etkilerine karşı gösterilen tavizsiz duruşun, orta vadede TL varlıkların cazibesini destekleyebileceği ancak büyüme cephesinde sabırlı olunması gerektiğidir. Yatırımcılar önümüzdeki aylarda enerji maliyetlerinin tüketici fiyatlarına geçişkenliğini ve dış ticaret dengesindeki seyri, faiz politikasının yönüne dair en önemli öncü göstergeler olarak takip edecektir.
