Jeopolitik gerilim azaldı, piyasalar merkez bankalarına odaklandı
Küresel piyasalar ABD-İran hattındaki gerilimin yumuşaması ve petrol fiyatlarındaki düşüşle haftaya pozitif başladı. Yatırımcıların odağında ise Fed, İngiltere ve Japonya merkez bankalarının faiz kararları ile büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları yer alıyor.
Küresel piyasalar geçen hafta Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, ABD'deki tarife belirsizlikleri ve yapay zeka yatırımlarının seyrine ilişkin değerlendirmelerle dalgalı bir performans sergilemişti. Yeni haftaya girilirken, ABD ile İran arasındaki tansiyonun düşmesi piyasalara nefes aldırdı.
Axios haber sitesine konuşan kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı planlarını cuma günü onaylamadığını öne sürdü. İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya ise ABD saldırılarının son iki gecedir durduğunu ve buna bağlı olarak kendi misillemelerinin de sona erdiğini duyurdu.
Petrol geriledi, altın yükseldi
Taraflar arasındaki yumuşama sinyalleriyle birlikte eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,8 düşüşle 92,2 dolar seviyesine geriledi. Enerji fiyatlarındaki bu düşüş, enflasyon endişelerini hafifleterek piyasalarda risk iştahını destekledi. Tahvil faizlerinde de düşüş gözlendi; ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan azalarak yüzde 4,64'e indi.
Güvenli liman olarak görülen altının ons fiyatı ise yüzde 0,9 prim yaparak 4.090 dolardan işlem gördü. Dolar endeksi yüzde 0,3 düşüşle 101,1 seviyesine geriledi.
Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'daki Aramco tesislerini hedef alması bölgede gerilimin yeniden tırmanabileceğine dair endişeleri canlı tutuyor.
AB'ye tarife sinyali ve merkez bankaları gündemi
Ticaret politikaları cephesinde Trump, Avrupa Birliği'nin Amerikan teknoloji şirketlerine uyguladığı cezaları "yasa dışı ve ayrımcı" olarak nitelendirerek 301. Bölüm kapsamında soruşturma başlatılacağını ve tarife uygulanabileceğini açıkladı. Trump; Apple, Meta ve Amazon'un yanı sıra Google'ın yaklaşık 18 milyar dolara ulaşan toplam cezalarına dikkat çekti.
ABD'de imalat PMI temmuzda 53,8 ile dört ayın dip seviyesine gerilerken, hizmet sektörü PMI 53,6 ile sekiz ayın zirvesine çıkarak ekonominin yönüne dair karışık sinyaller verdi. Bu haftanın en kritik başlığı ise Fed'in faiz kararı olacak. Bankanın faizi sabit bırakması beklenirken, Başkan Kevin Warsh'ın para politikasının geleceğine dair mesajları ve toplantı sonrası yönlendirmeler yakından izlenecek.
Küresel borsalarda görünüm
New York borsası haftanın son işlem gününde karışık bir tablo çizdi. Dow Jones yüzde 0,46, S&P 500 endeksi yüzde 0,05 yükselirken, Nasdaq yüzde 0,64 geriledi. Intel'in ikinci çeyrek gelirleri yıllık yüzde 25 artmasına rağmen hisseleri yüzde 7,9 değer kaybetti. Bu hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple'ın bilançoları takip edilecek.
Avrupa borsaları şirket bilançolarındaki olumlu performans ve PMI verilerinin dört ay sonra ilk kez 51,9'a yükselmesiyle pozitif seyretti. İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 0,95, İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,91, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,88 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,36 prim yaptı. İngiltere Merkez Bankası'nın faizi yüzde 3,75'te sabit bırakması öngörülüyor. Asya'da ise Japonya Merkez Bankası'nın faiz kararı beklenirken, Nikkei 225 yüzde 0,3, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Hang Seng yüzde 0,8 yükseldi.
BIST 100 ve yurt içi gelişmeler
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 0,95 değer kaybederek 13.943,87 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat akşam seansında yüzde 0,05 düştü. Dolar/TL ise günü yüzde 0,1 artışla 47,3330'dan kapatırken, yeni güne bankalararası piyasada 47,3560 seviyesinden başladı.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Türkiye için periyodik incelemesini tamamladığını ancak bir not değişikliğine gitmediğini bildirdi. Analistler, BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 seviyelerini destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerini direnç olarak değerlendiriyor. Gün içinde Almanya Ifo iş dünyası güven endeksi, ABD dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksi verileri takip edilecek.
Editörün Analizi
Orta Doğu'daki jeopolitik tansiyonun göreceli olarak yumuşaması, piyasalarda risk algısını anlık olarak hafifletirken, yatırımcıların odağını süratle küresel para politikası kararlarına çevirmesine neden oldu. Brent petrolde gözlenen sert düşüş, enflasyon beklentilerini törpüleyerek risk iştahını geçici olarak desteklerken, ons altındaki sınırlı yükseliş, Husilerin Suudi Arabistan'daki eylemleri gibi gerilimi yeniden tırmandırabilecek unsurların tamamen göz ardı edilmediğini ortaya koyuyor. ABD ile AB arasında teknoloji şirketleri merkezli alevlenen ticaret gerilimi ve başlatılması planlanan yeni soruşturmalar, küresel piyasalarda korumacılık endişelerini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Bu gelişmeler ışığında haftanın en kritik başlığı olan Fed'in faiz kararı ve Başkan Warsh'ın enflasyonla mücadeleye dair vereceği yönlendirmeler, sadece ABD için değil tüm varlık sınıfları için belirleyici olacak. Avrupa ve ABD'den gelen karışık PMI sinyalleri ekonominin yönüne dair belirsizliği artırırken, teknoloji devlerinin açıklayacağı bilançolar büyüme dinamiklerine ışık tutması açısından kritik önem taşıyor. Yurt içinde ise Moody's'in kredi notunu değiştirmemesi beklentiler dahilinde karşılanırken, BIST 100'de oynaklığın sürebileceği ancak belirtilen destek seviyelerinin korunmasının teknik açıdan olumlu olacağı bir haftaya giriyoruz. Bu tablo, yatırımcıların hem küresel risk iştahındaki kırılganlığı hem de iç dinamikleri eş zamanlı olarak fiyatlamaya devam edeceğini gösteriyor.
