İstanbul'da enflasyon Nisan'da hızlandı: Perakende fiyatlar yüzde 3,74 arttı
İstanbul Ticaret Odası'nın açıkladığı verilere göre, İstanbul'da nisan ayında perakende fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 3,74, toptan fiyatlar ise yüzde 4,32 yükseldi. Yıllık artış perakende fiyatlarda yüzde 36,83'e ulaştı.
İstanbul'da nisan ayı enflasyon rakamları açıklandı. İstanbul Ticaret Odası'nın (İTO) 2023=100 bazlı verilerine göre, perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi nisanda aylık bazda yüzde 3,74 oranında artış kaydetti. Toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları İndeksi ise aynı dönemde yüzde 4,32 yükseldi.
Geçen yılın aynı ayına göre karşılaştırıldığında, perakende fiyatlardaki yıllık artış oranı yüzde 36,83 olarak gerçekleşirken, toptan fiyatlardaki yıllık değişim yüzde 22,28 seviyesinde kaldı. Bu veriler, İstanbul özelinde enflasyonist baskıların nisan ayında belirgin şekilde hızlandığını ortaya koyuyor.
Giyim ve ayakkabı grubunda çarpıcı artış
İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi'nde yer alan harcama grupları incelendiğinde, en yüksek aylık artış yüzde 11,09 ile giyim ve ayakkabı harcamaları grubunda görüldü. Bu artışta, mevsim geçişinin devreye girmesi ve yeni sezon ürünlerinin fiyatlandırmaya yansıması etkili oldu.
Giyim ve ayakkabıyı sırasıyla yüzde 8,80 ile konut, yüzde 6,49 ile haberleşme, yüzde 2,57 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 2,36 ile ev eşyası, yüzde 1,83 ile sağlık, yüzde 1,80 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 1,58 ile lokanta ve oteller, yüzde 0,87 ile alkollü içecekler ve tütün, yüzde 0,48 ile ulaştırma ve yüzde 0,03 ile eğitim harcamaları grubu izledi. Eğlence ve kültür harcama grubunda ise yüzde 0,12 oranında sınırlı bir azalış kaydedildi.
Kamu kaynaklı fiyat değişimleri etkili oldu
İTO'nun açıklamasına göre, konut ve haberleşme harcama gruplarında yer alan bazı ürün ve hizmetlerde kamu kaynaklı yukarı yönlü fiyat değişimleri yaşandı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda ise mevsim geçiş etkisinin görülmesiyle birlikte, diğer harcama gruplarında da piyasa koşullarına bağlı olarak fiyat artışları gözlendi.
İstanbul'da nisan ayı fiyat artışlarında giyim sektöründeki sezon değişimi, kamu tarifelerindeki güncellemeler ve gıda fiyatlarındaki mevsimsel hareketler belirleyici rol oynadı.
Toptan eşya fiyatlarında mensucat zirvede
Toptan eşya fiyatları tarafında nisan ayında en yüksek aylık artış yüzde 10,62 ile mensucat grubunda gerçekleşti. Bu grubu yüzde 9,15 ile işlenmemiş maddeler, yüzde 7,83 ile kimyevi maddeler, yüzde 3,68 ile inşaat malzemeleri, yüzde 3,64 ile yakacak ve enerji maddeleri, yüzde 2,55 ile madenler ve yüzde 1,11 ile gıda maddeleri takip etti.
Yıllık bazda ise en yüksek artış yüzde 32,93 ile inşaat malzemelerinde görüldü. Madenlerde yüzde 27,13, gıda maddelerinde yüzde 26,51, yakacak ve enerjide yüzde 21,53, mensucatta yüzde 19,95, işlenmemiş maddelerde yüzde 14,84 ve kimyevi maddelerde yüzde 12,26 oranında yıllık artış kaydedildi.
Editörün Analizi
İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi'nin Nisan'da aylık %3,74 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetmesi, mayıs ayında açıklanacak ulusal TÜFE verilerine yönelik yukarı yönlü riskleri artırmış, özellikle Merkez Bankası'nın faiz politikası üzerindeki baskıyı pekiştirmiştir. Yıllık perakende enflasyonun %36,83'te kalması, fiyat istikrarında kat edilecek mesafe olduğunu gösterirken toptan fiyatlardaki %4,32'lik aylık ivme maliyet yönlü baskıların devam ettiğini doğrulamaktadır. Kamu kaynaklı zamların etkisiyle konut ve haberleşme gruplarındaki sert yükselişler, yönetilen/yönlendirilen fiyatların enflasyon görünümündeki belirleyici rolünü koruduğunu vurgulamaktadır. Mevsim geçişiyle giyimdeki çift haneli artış ve gıdada süren yukarı hareket, hane halkının alım gücünü aşındırarak tüketim talebini sınırlayabilir. Toptan eşya fiyatlarında mensucat ve işlenmemiş maddelerdeki artışlar, önümüzdeki dönemde özellikle tekstil ve inşaat sektörlerindeki nihai ürünlere ek maliyet baskısı olarak yansıyacaktır. Bu veri seti, enflasyonla mücadelede sıkı para politikasının uzun süre korunması gerektiğine dair şahin beklentileri güçlendirerek tahvil faizleri ve TL varlıklar üzerinde oynaklığa neden olabilir. Yatırımcıların, TCMB'nin haziran toplantısı öncesinde faiz indirim beklentilerini öteleyerek kısa vadeli pozisyonlarını gözden geçirmesi muhtemeldir. İstanbul verisi ulusal enflasyon için öncü gösterge niteliğinde olduğundan, piyasa katılımcıları TÜİK'in önümüzdeki hafta açıklayacağı resmi enflasyon rakamlarına odaklanacak ve yıllık TÜFE'nin %35'in üzerinde kalma riskini fiyatlamaya başlayacaktır. Kalıcı enflasyonist ortamda altın ve döviz gibi enflasyon hedge enstrümanlarına talebin canlı kalması beklenirken, borsa tarafında maliyet baskısı altındaki sektörlerle bankacılık endeksi arasında ayrışma derinleşebilir. Özetle, Nisan enflasyonu, dezenflasyon sürecinin kırılganlığını ortaya koyarak tüm finansal kararlarda enflasyon muhasebesini öncelikli faktör haline getirmektedir.
