Fed'in önünde 'Orta Doğu' ikilemi! Yeni başkan Warsh karar aşamasında

ABD Merkez Bankası Kritik Toplantı Öncesinde Petrol ve Enflasyon Sarmalında

Amerikan Merkez Bankası (Fed), 28-29 Temmuz tarihlerinde gerçekleştireceği Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı öncesinde zorlu bir karar sürecinden geçiyor. ABD'de yıllık enflasyonun haziran ayında piyasa beklentilerinin altında kalması faiz artırımı beklentilerini bir miktar törpülerken, Orta Doğu'da İran-ABD hattında tırmanan jeopolitik gerilim ve bunun enerji fiyatlarına yansıması, para politikasının geleceğine dair kritik soru işaretleri oluşturuyor.

Piyasalar Temmuzda Sabit Faize Daha Yakın

CME Group'un verilerine göre 25 Temmuz itibarıyla piyasa katılımcıları, Fed'in politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutma olasılığını yüzde 65,8, faiz artırımına gitme ihtimalini ise yüzde 34,2 olarak fiyatlıyor. Göreve yeni gelen Fed Başkanı Kevin Warsh'ın, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılığını vurgulayan fakat ileriye dönük yönlendirmede sınırlı kalan açıklamaları, belirsizliği besleyen bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.

Enerji Maliyetlerindeki Düşüş Enflasyonu Frenledi

ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalarak Mayıs 2020'den bu yana ilk defa gerileme kaydetti. Yıllık enflasyon ise yüzde 3,5 seviyesine yavaşladı. Bu olumlu tablonun arkasında, mart ayında aylık yüzde 10,9, nisanda yüzde 3,8 ve mayısta yüzde 3,9 yükselen enerji maliyetlerinin haziranda sert bir dönüşle yüzde 5,7 düşmesi yatıyor. Değişken enerji ve gıda fiyatlarını dışlayan çekirdek TÜFE ise aylık bazda yatay seyrederek yıllık yüzde 2,6 artış gösterdi.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de haziranda aylık yüzde 0,3 düşüşle beklentilerin altında kalırken, tarım dışı istihdam 57 bin kişi artarak öngörülerin gerisinde kaldı. Buna karşın işsizlik oranının yüzde 4,2'ye gerilemesi, iş gücü piyasasının direncini koruduğuna işaret etti.

Benzin Fiyatları Yeniden 4 Doların Üzerinde

Orta Doğu'da İran ile yaşanan gerilimin tırmanması, küresel petrol fiyatlarını yukarı çekiyor. Brent petrolün varil fiyatı geçtiğimiz hafta mayıs ayından beri ilk kez 100 dolar seviyesini aşarken, Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre ülke genelinde benzinin ortalama fiyatı hazirandan sonra ilk defa galon başına 4,11 dolara yükseldi. Oysa İran ile varılan geçici mutabakatın ardından petrol fiyatları gevşemiş ve benzin fiyatları 4 doların altına inmişti.

"Son TÜFE verileri, Fed'e faiz oranlarını sabit tutması için iyi bir neden sunuyor ancak rahatlaması için pek neden vermiyor." — Olu Sonola, Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı

Uzmanlar Uyarıyor: Faiz Artışı Masada Kalmaya Devam Ediyor

Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi, Fed'in bu yıl ve gelecek yıla girerken faiz oranlarını sabit tutmasını beklediğini ifade ederken, senaryonun büyük ölçüde ABD ile İran arasındaki müzakerelerin seyrine bağlı olduğunu vurguladı. Zandi, tarafların anlaşmaya vararak Hürmüz Boğazı'nın kademeli biçimde yeniden açılması ve petrolün varil fiyatının yılı 80 dolar civarında tamamlaması yönündeki temel varsayımını korusa da, çatışmaların sürmesi durumunda Fed'in eylül ayında faiz artırması ihtimalinin yükseleceği uyarısında bulundu.

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola ise Orta Doğu kaynaklı enerji maliyeti tehdidine dikkat çekerek, Fed'in gelecek hafta faizleri değiştirmeyip eylül ayına kadar verileri değerlendirmesini beklediklerini söyledi. Sonola, dayanıklı iş gücü piyasasının politika yapıcılara enflasyonla mücadele için alan tanıdığını, ancak petrol fiyatlarının yükselişini sürdürmesi ve çekirdek enflasyon göstergelerinin inatçı kalması halinde yıl içinde yeni sıkılaşma adımlarının gelebileceğini belirtti.

American Enterprise Institute Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, haziran enflasyon verilerinin temmuz toplantısı için faiz sabit tutmaya yeteceğini düşünse de, enflasyonun uzun süredir hedefin üzerinde seyretmesi ve yeni Başkan Warsh'ın şahin duruşunu pekiştirme arzusunun ilerleyen toplantılarda faiz artırım olasılığını canlı tuttuğunu kaydetti.

Oxford Economics ABD Başekonomisti Nancy Vanden Houten ise daha güvercin bir perspektif çizerek, Fed'den faiz artışı beklemediklerini, politika faizinin 2027 Eylül ayına kadar sabit kalacağını öngördüklerini dile getirdi.

Warsh'ın Sınırlı Yönlendirmesi Piyasa Oynaklığını Artırabilir

Mark Zandi, yeni Fed Başkanı'nın ileriye dönük yönlendirme konusunda selefinden daha az şeffaf olacağının sinyalini verdiğini belirterek, yatırımcıların artık her veride Fed'in bir sonraki hamlesine dair ipucu arayacağını ve bunun tahvil piyasasında oynaklığı tırmandıracağını öngördü. Zandi, Warsh'ın piyasa göstergelerinden daha çok besleneceğini açıklamasının, Hazine'nin enflasyona endeksli tahvillerinden türetilen başa baş enflasyon oranlarının artık faiz kararlarında çok daha belirleyici olacağı anlamına geldiğini söyledi.

Fitch Ratings'ten Olu Sonola da, özellikle çekirdek enflasyon hâlâ yüksekken ve Orta Doğu gerilimi enerji maliyetlerini tehdit ederken Warsh'ın haziran TÜFE verisini kalıcı bir iyileşme olarak okumasının zor olduğunu vurguladı. Sonola'ya göre piyasalar, Warsh'ın riskleri ne ölçüde ön plana çıkaracağını ve hangi koşulların yeni bir sıkılaşma döngüsünü tetikleyebileceğini anlamaya odaklanacak.