Fed'de Powell Dönemi Sona Eriyor: Son FOMC Toplantısına Başkanlık Edecek
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, 15 Mayıs'ta sona erecek görev süresi öncesinde 8 yıllık başkanlık döneminin son FOMC toplantısına başkanlık etmeye hazırlanıyor. Powell'ın halefi Kevin Warsh'ın onay sürecindeki belirsizlikler ise bayrak tesliminin zamanlamasını gölgeliyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, 15 Mayıs'ta sona erecek olan görev süresi öncesinde, 8 yıllık başkanlık döneminin son Para Politikası Kurulu (FOMC) toplantısına başkanlık etmeye hazırlanıyor. 2018 yılında görevi devralan Powell, modern ekonomi tarihinin en büyük şoklarıyla mücadele ederken, bu haftaki toplantıda resmi olarak başkan sıfatıyla son mesajlarını verecek.
Powell'ın halefi olarak gösterilen Kevin Warsh'ın Senato onay sürecindeki belirsizlikler, Fed'deki bayrak tesliminin zamanında yapılıp yapılmayacağı konusunda soru işaretleri yaratıyor. Warsh'ın 21 Nisan'da Senato Bankacılık Komitesi önüne çıkmasına rağmen, resmi onay oturumu için henüz bir tarih belirlenmedi.
Cumhuriyetçi Atamayla Başlayıp Demokrat Dönemde Devam Eden Başkanlık
Powell, kamu hizmetine geçmeden önce uzun yıllar avukat ve yatırım bankacısı olarak çalıştı. George W. Bush döneminde Hazine Bakanlığı'nda görev yapan Powell, Mayıs 2012'de dönemin ABD Başkanı Barack Obama tarafından Fed Yönetim Kurulu'na atandı. Donald Trump ise ilk başkanlık döneminde, selefi Janet Yellen'ı ikinci dönem için yeniden aday göstermeyerek Powell'ı Fed Başkanı olarak seçti.
Siyaset ve hukuk alanlarındaki eğitimiyle Fed'in yaklaşık 40 yıldır ekonomi derecesine sahip olmayan tek başkanı olan Powell, 5 Şubat 2018'de Yellen'dan görevi devraldı. İlk 4 yılı Trump'ın faiz artırımları nedeniyle sert eleştirileriyle geçse de kurumun bağımsızlığını koruma çabasıyla öne çıktı. 23 Mayıs 2022'de Demokrat Başkan Joe Biden tarafından ikinci dönem için yeniden aday gösterilen Powell, siyasi partiler üstü bir güven tazeledi.
Covid-19 Salgınından Savaşlara Krizlerin Gölgesinde 8 Yıl
73 yaşındaki Powell'ın sekiz yıllık başkanlık karnesi, Covid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmalarla şekillendi. 2018-2022 yılları arasındaki ilk döneminde normalleşme sürecinden benzeri görülmemiş bir kriz yönetimine keskin bir geçiş yaptı. Mart 2020'de faizleri sıfıra yakın seviyeye indiren ve piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağlayan Fed, salgının neden olduğu krize karşı olağanüstü adımlar attı.
Enflasyonda 2021'de görülen yükseliş eğilimine rağmen Powell fiyat artışlarının geçici olduğunu savundu. Ancak ABD'de yıllık enflasyonun Haziran 2022'de yüzde 9 ile 41 yılın zirvesini görmesiyle bu görüş ciddi şekilde eleştirildi. Mart 2022'den Temmuz 2023'e kadar 11 faiz artırımına giden Fed, politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltti. Eylül 2024'te faiz indirimlerine başlayan banka, 2026'nın ilk iki toplantısında temkinli bir tutum benimseyerek faizi sabit tuttu.
2018'den 2026'ya Verilerle Powell Dönemi
Powell göreve geldiğinde ABD ekonomisi oldukça istikrarlı bir görünüm sergiliyordu. Şubat 2018'de yıllık enflasyon yüzde 2,3, işsizlik oranı yüzde 4,1 ve politika faizi yüzde 1,25-1,50 aralığındaydı. 8 yılın ardından Mart 2026 itibarıyla enflasyon yüzde 3,3, işsizlik yüzde 4,3 ve politika faizi yüzde 3,5-3,75 aralığında bulunuyor. Fed'in bilançosu ise 2018 başındaki 4,4 trilyon dolardan 2022'de yaklaşık 9 trilyon dolarlık zirveye ulaştıktan sonra Nisan 2026 itibarıyla 6,7 trilyon dolar seviyesine geriledi.
Görevi Devretme Sürecinde Soruşturma Engeli Kısmen Ortadan Kalkıyor
Powell'a yönelik Trump yönetimi tarafından başlatılan ve Fed binasındaki tadilat maliyetlerini konu alan adli soruşturma, Warsh'ın onay sürecindeki en büyük engellerden biriydi. ABD Adalet Bakanlığı Başsavcısı Jeanine Pirro, 24 Nisan'da soruşturmanın kapatılması talimatını verdi ve incelemeyi Genel Müfettişe devretti. Ancak Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili görevden alma davasının seyri belirsizliğini koruyor.
Powell, 18 Mart'taki basın toplantısında, halefi resmen atanana kadar yasalar gereği geçici başkan olarak görevde kalacağını belirtmişti. Trump ise Powell'ın 15 Mayıs'tan sonra yönetim kurulunda kalmaya devam etmesi halinde görevden alma tehdidinde bulunmuştu. 28-29 Nisan'daki FOMC toplantısı takvimsel olarak Powell'ın başkanlık edeceği son toplantı olsa da, görevi ne zaman devredeceği Senato'daki siyasi kördüğümün çözülmesine bağlı bulunuyor.
Editörün Analizi
Jerome Powell'ın son FOMC toplantısına başkanlık edecek olması, piyasalarda Fed'in gelecekteki para politikası rotasına ilişkin belirsizliği artırıyor. Powell dönemi, Covid-19 salgını ve enflasyonla mücadele gibi olağanüstü dönemlerde atılan agresif adımlarla şekillendi; ancak enflasyonun 'geçici' olduğu yönündeki öngörüsünün hatalı çıkması, güvenilirlik açısından bir leke olarak kaldı. Halefi Kevin Warsh'ın Senato onay sürecindeki gecikme, Fed'in başkanlık geçişinde siyasi bir kördüğüm yaratıyor ve bu durum kısa vadede politika yönüne dair sinyal almayı zorlaştırıyor. Trump'ın Powell'ı görevden alma tehditleri ve soruşturmanın kapanması, geçiş sürecindeki siyasi gerilimi yansıtsa da, Adalet Bakanlığı'nın soruşturmayı kapatması Warsh'ın onayı önündeki en büyük engeli kaldırmış durumda. Yatırımcılar için kritik olan, Powell'ın bu son toplantıda faiz patikasına dair vereceği sinyallerden çok, Warsh'ın Senato'dan ne zaman onay alacağı ve yeni başkanın para politikası duruşunun nasıl şekilleneceği olacak. Powell'ın görev süresi boyunca Fed'in bilançosu 4,4 trilyon dolardan 9 trilyon dolara fırlayıp ardından 6,7 trilyon dolara gerilerken, bu daralma sürecinin yeni yönetim altında nasıl devam edeceği de yakından izlenmeli. Piyasalar, Powell'ın bağımsızlık vurgusuna rağmen siyasi baskılara maruz kaldığı bir dönemin ardından, Warsh'ın Trump yönetimiyle daha uyumlu bir politika izleyip izlemeyeceğini fiyatlamaya başlayabilir. Önümüzdeki haftalarda Senato'daki onay sürecine ilişkin herhangi bir takvim açıklaması, dolar endeksi ve ABD tahvil faizlerinde oynaklığı artırabilir.
