Dünya Bankası küresel büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti

Dünya Bankası, Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nun Haziran sayısında, Orta Doğu'daki gerilimin küresel büyümeyi Kovid-19 salgınının başlangıcından bu yana en düşük düzeye indireceğini duyurdu. Artan enerji fiyatları, yükselen enflasyon ve tırmanan borçlanma maliyetleri, küresel ekonomideki yavaşlamanın temel dinamikleri olarak öne çıktı.

Rapora göre, 2025 yılında yüzde 2,9 olarak gerçekleşen küresel büyümenin 2026'da yüzde 2,5'e gerilemesi bekleniyor. Banka, ocak ayında yayımladığı raporda bu yıl için öngördüğü yüzde 2,6 büyüme tahminini de aşağı yönlü güncellerken, ekonomilerin üçte ikisine yönelik büyüme beklentilerini revize etti. 2027 yılında ise küresel büyümenin yüzde 2,8'e yükselmesi, ancak bu oranın 2010'lu yılların ortalamasının 0,4 puan altında kalması öngörülüyor.

Gelişmekte olan ekonomiler ile gelişmiş ülkeler arasındaki kişi başı gelir farkını kapatma çabaları da sekteye uğruyor. Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ülkelerin, 2028 yılına kadar bu alanda neredeyse on yıllık bir duraklama dönemine gireceği uyarısı yapıldı.

Brent petrolde 94 dolar ortalaması ve enflasyon baskısı

Raporda, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kapanmanın enerji piyasalarına ciddi darbe vurduğuna dikkat çekilirken, aksamaların temmuz ayında hafifleyeceği varsayımı altında Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar ile 2025 seviyelerinin yüzde 36 üzerinde seyretmesi beklendiği belirtildi. Gübre fiyatlarının önemli ölçüde yükseleceği ve bunun gıda fiyatlarında zincirleme etkilere yol açacağı tahmin ediliyor.

Raporda, “Tüm bu baskılar, küresel enflasyonu yukarı çekiyor ve enflasyonun 2025'te yüzde 3,3 olan seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkması bekleniyor.” değerlendirmesi yapıldı.

Aşağı yönlü risklerin oldukça ciddi olduğunun altı çizilen raporda, enerji arzındaki kesintilerin mevcut öngörülerden daha şiddetli gerçekleşmesi ve buna büyük bir finansal darboğazın eşlik etmesi halinde küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar düşebileceği, enflasyonun ise yüzde 4,4'e tırmanabileceği vurgulandı.

“Dünya Bankası ülkeleri desteklemekte kararlı”

Gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden 2026'da salgın sonrası en düşük seviye olan yüzde 3,6'ya gerilemesi, 2027'de ise yüzde 4,2'ye toparlaması bekleniyor. Çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinde ise büyümenin 2025'teki yüzde 3,9'dan 2026'da neredeyse sıfıra inmesi, sonraki iki yılda yeniden yapılanma ile birlikte yüzde 5 civarına yükselmesi öngörülüyor.

Dünya Bankası, krizden etkilenen ülkelere yönelik mali desteğini artırarak 25 milyar doları önceden düzenlenmiş olmak üzere toplam 50 ila 60 milyar dolarlık kaynağı derhal kullanıma sunuyor. Çatışmanın ve ekonomik yansımalarının sürmesi durumunda bu desteğin 15 ay içinde 80 ila 100 milyar dolara kadar yükseltilebileceği belirtildi. Halihazırda 30'dan fazla ülke, Dünya Bankası ile krize hazırlık ve hızlı aksiyon planı kapsamında aktif iş birliği yürütüyor.

Körfez ülkeleri büyümesinde aşağı yönlü revizyon

Raporda ülkeler bazında yapılan güncellemelere göre ABD'nin 2026 büyüme beklentisi yüzde 2,2'de sabit kalırken 2027 öngörüsü yüzde 1,9'dan 2,1'e yükseltildi. Japonya için bu yıla ait tahmin yüzde 0,8'den 0,7'ye, Euro Bölgesi için yüzde 0,9'dan 0,8'e, Çin için ise yüzde 4,4'ten 4,2'ye indirildi.

Çatışmaların gölgesindeki Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesinde 2026 büyüme beklentisi 2,7 puanlık sert bir düşüşle yüzde 1,6'ya revize edildi. Suudi Arabistan'ın büyüme tahmini yüzde 4,3'ten 3,1'e, Birleşik Arap Emirlikleri'nin ise yüzde 5'ten 2,4'e çekildi. Bu veriler, küresel ekonominin artan jeopolitik riskler ve enerji arzındaki kırılganlıklar karşısında ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.