Mücevher İhracatçılarından Altın Kotasına Sert Tepki: 'İhracatta Yüzde 62 Kayıp Var'

Türk Mücevher Sektöründe İhracat Alarmı

Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) tarafından yayımlanan son veriler, Türk mücevher sektörünün ihracatında ciddi bir daralma yaşandığını ortaya koydu. 2026 yılının ilk altı ayında sektörün toplam ihracatı 2,9 milyar dolar seviyesinde kalırken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 33 oranında gerileme kaydedildi. Asıl dikkat çeken nokta ise işlenmiş altın mücevher ihracatındaki düşüşün yüzde 62 gibi rekor bir seviyeye ulaşması oldu.

Mustafa Özcan: "Gerilemenin Ana Nedeni Altın İthalatı Kotası"

MİB Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Özcan, Türkiye'nin mücevher üretiminde Hindistan ve İtalya'nın ardından dünyanın üçüncü büyük üreticisi konumunda bulunduğunu hatırlatarak, yaşanan ihracat kaybının temel nedeninin 2023 yılında cari açığı azaltmak amacıyla getirilen altın ithalat kotası olduğunu vurguladı. Özcan, kota uygulaması nedeniyle uluslararası piyasalardaki altın fiyatı ile Türkiye'deki fiyat arasında dönem dönem kilogram başına 15 bin dolara varan makaslar oluştuğunu ifade etti.

"Mücevher sektörü kilogram başına ortalama 4 bin 500 dolar işçilik katma değeri üretiyor. Buna karşılık kota nedeniyle altının kilogram fiyatında zaman zaman 15 bin dolara varan farklar oluştu. Böyle bir maliyet farkını uluslararası alıcıya anlatmanız mümkün değil."

2025'te 7,9 Milyar Dolar İhracat Yapılmıştı

Sektörün 2025 yılı genelinde 7,9 milyar dolar ihracat gerçekleştirdiğini belirten Özcan, Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre mücevher sektörünün yılın ilk yarısında ihracatı en fazla gerileyen sektör olduğuna dikkat çekti.

"Kota İthalatı Düşürmedi, Tam Tersine Artırdı"

Kota uygulamasının beklenenin aksine ithalatı azaltmadığını savunan Mustafa Özcan, 2021 yılında 700 milyon dolar seviyesinde olan bitmiş takı ithalatının 2024 itibarıyla 6,6 milyar dolara fırladığını açıkladı. İtalya başta olmak üzere Türkiye'nin rakiplerinin ülkeye yönelik mücevher ihracatının hızla arttığını belirten Özcan, Türkiye'nin geçmişte net ihracatçı konumundayken gelinen noktada ithalatçı konuma gerilediğini dile getirdi.

Dahilde İşleme Rejimi ve Bürokratik Engeller

Sektörün yalnızca altın kotasıyla değil, operasyonel zorluklarla da mücadele ettiğini söyleyen Özcan, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ciddi engellerle karşılaştıklarını ifade etti. Aylık altın ithalatında kapasite kısıtlamaları, ithalat öncesi gümrüklerden izin alma zorunluluğu, Darphane'ye ürün sevkiyatı mecburiyeti ve özel ayar evi raporlarının kabul edilmemesi gibi sorunların büyük vakit ve maliyet kaybına yol açtığını aktardı.

"20 Milyar Dolarlık İhracat Potansiyeline Sahibiz"

Göbeklitepe'den Çemberlitaş'a uzanan 10.000 yıllık bir mirası taşıdıklarını vurgulayan Mustafa Özcan, sektörün 250 binin üzerinde istihdam sağladığını belirtti. Özcan, yapısal engellerin kaldırılması durumunda Türk mücevher sektörünün 20 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilecek potansiyele sahip olduğunu, önümüzdeki dört yıllık süreçte yüzde 37.6'lık ihracat düşüş trendini tersine çevirmenin öncelikli hedefleri olduğunu kaydetti.

Sektörün Acil Beklentisi: Altın Esaslı Muhasebe

Sektörün finansal yapısını korumak için en kritik beklentilerinin "Altın Esaslı Muhasebe" sistemine geçilmesi olduğunu vurgulayan Özcan, mevcut düzende altındaki kur veya enflasyon kaynaklı değer artışının kâr olarak görülüp vergilendirildiğini, bunun da şirketlerin fiziki sermayesini doğrudan erittiğini söyledi. Ayrıca mücevher sektörünün döviz dönüşüm desteğinden çıkartıldığını hatırlatan Özcan, sektörün yeniden motive edilmesi için altın esaslı muhasebenin yasalaşması ve döviz dönüşüm desteklerinin ihracatçıya tekrar sunulması gerektiğini ifade etti.